Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 14065:2025 (ISO 14065:2020) về Các nguyên tắc chung và yêu cầu đối với các tổ chức xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận thông tin môi trường

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 14065:2025 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 14065:2020) quy định về các nguyên tắc chung và yêu cầu đối với các tổ chức thực hiện việc xác nhận giá trị sử dụng và kiểm tra xác nhận thông tin môi trường. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là khuôn khổ pháp lý và kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo tính khách quan, năng lực và sự nhất quán của các tổ chức đánh giá sự phù hợp hoạt động trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam. Phạm vi và đối tượng áp dụng TCVN ISO 14065:2025 áp dụng đối với các tổ chức thực hiện hoạt động xác nhận giá trị sử dụng (validation) và kiểm tra xác nhận (verification) các công bố thông tin môi trường. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức đánh giá sự phù hợp, các cơ quan công nhận, các nhà quản lý chương trình thông tin môi trường, cũng như các doanh nghiệp và tổ chức có nhu cầu chứng minh tính trung thực của các báo cáo môi trường (như báo cáo phát thải khí nhà kính, dấu chân carbon, dấu chân nước, và các nhãn sinh thái). Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn - Nguyên tắc chung và yêu cầu nền tảng (Điều 1 đến Điều 4) Tính khách quan và độc lập: Yêu cầu các tổ chức thực hiện đánh giá phải thiết lập cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích, đảm bảo các quyết định xác nhận và kiểm tra được đưa ra một cách độc lập, không chịu áp lực từ thương mại, tài chính hoặc các yếu tố can thiệp khác. Năng lực nhân sự: Quy định chi tiết về yêu cầu năng lực đối với các chuyên gia đánh giá, bao gồm kiến thức chuyên môn về môi trường, kỹ năng đánh giá và sự hiểu biết sâu sắc về các chương trình thông tin môi trường cụ thể. Quản lý thông tin và bảo mật: Thiết lập các quy tắc nghiêm ngặt về việc bảo mật thông tin của khách hàng, đồng thời đảm bảo tính minh bạch thông qua việc công khai các quy trình đánh giá và cơ chế giải quyết khiếu nại, khiếu kiện. - Chương trình thông tin môi trường Quy định cấu trúc và các yêu cầu vận hành đối với một chương trình thông tin môi trường tiêu chuẩn. Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các bên tham gia, bao gồm chủ sở hữu chương trình, tổ chức đánh giá và bên báo cáo thông tin. Đảm bảo tính nhất quán trong việc thu thập, xử lý và công bố dữ liệu môi trường nhằm tạo dựng niềm tin cho các bên liên quan và thị trường. - Chương trình xác nhận giá trị sử dụng (Validation) Tập trung vào việc đánh giá các giả định, phương pháp luận và số liệu dự báo trong tương lai của các dự án hoặc kế hoạch môi trường. Xác định xem các thiết kế dự án, phương pháp tính toán lượng giảm phát thải hoặc các cam kết môi trường có tính khả thi, hợp lý và tuân thủ các tiêu chuẩn quy định hay không trước khi dự án được triển khai thực tế. - Chương trình kiểm tra xác nhận (Verification) Tập trung vào việc thẩm tra các dữ liệu, kết quả và thông tin môi trường đã xảy ra trong quá khứ (ví dụ: lượng phát thải khí nhà kính thực tế của một nhà máy trong một năm tài chính). Đánh giá mức độ trung thực, chính xác và đầy đủ của các báo cáo môi trường dựa trên các bằng chứng khách quan được thu thập trong quá trình đánh giá thực địa và rà soát hồ sơ. - Các chương trình chuyên biệt (Chương trình A, B, C, D, E) Cung cấp các hướng dẫn cụ thể và yêu cầu kỹ thuật riêng biệt cho từng loại hình thông tin môi trường khác nhau nhằm tối ưu hóa quy trình đánh giá. Chi tiết hóa các phương pháp tiếp cận đối với các lĩnh vực đặc thù như kiểm kê khí nhà kính, đánh giá vòng đời sản phẩm, quản lý nguồn nước, và các công bố về tính bền vững của doanh nghiệp. Hiệu lực thi hành TCVN ISO 14065:2025 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tiêu chuẩn này thay thế cho các phiên bản cũ hơn, tạo ra một hành lang kỹ thuật đồng bộ, giúp các doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua việc chuẩn hóa các báo cáo và công bố thông tin môi trường theo chuẩn mực quốc tế.