Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9401:2024 về Kỹ thuật đo và xử lý số liệu GNSS trong trắc địa công trình

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9401:2024 về Kỹ thuật đo và xử lý số liệu GNSS trong trắc địa công trình quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp đo và quy trình xử lý số liệu bằng công nghệ định vị vệ tinh toàn cầu (GNSS) nhằm thiết lập hệ thống lưới khống chế trắc địa phục vụ cho công tác khảo sát, thiết kế, thi công và quan trắc biến dạng các công trình xây dựng. Phạm vi áp dụng và Đối tượng áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đo đạc bản đồ, khảo sát xây dựng và trắc địa công trình tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm toàn bộ quy trình từ khâu thiết kế phương án kỹ thuật, công tác đo ngoại nghiệp, xử lý số liệu nội nghiệp cho đến công tác kiểm tra, nghiệm thu chất lượng sản phẩm lưới khống chế tọa độ bằng công nghệ GNSS. Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4) Điều 1: Phạm vi áp dụng Quy định chi tiết các chỉ tiêu kỹ thuật, phương pháp đo và quy trình xử lý số liệu GNSS (bao gồm các hệ thống định vị vệ tinh như GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou...) trong trắc địa công trình. Áp dụng cho việc xây dựng lưới khống chế tọa độ các cấp hạng khác nhau, từ lưới khống chế cơ sở đến lưới khống chế đo vẽ, phục vụ cho mọi giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng công trình. Điều 2: Tài liệu viện dẫn Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về đo đạc bản đồ, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ quy chiếu và hệ tọa độ quốc gia VN-2000. Trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới thì áp dụng theo phiên bản mới nhất. Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi phục vụ cho việc đo đạc và xử lý số liệu GNSS: GNSS (Global Navigation Satellite System): Hệ thống định vị vệ tinh toàn cầu, cung cấp dịch vụ định vị, dẫn đường và đo thời gian trên phạm vi toàn cầu. Đo tĩnh (Static measurement): Phương pháp đo định vị tương đối sử dụng tối thiểu hai máy thu GNSS đặt cố định tại các điểm trong một khoảng thời gian nhất định để đạt độ chính xác cao nhất. Đo động thời gian thực (RTK - Real-Time Kinematic): Phương pháp xác định tọa độ điểm đo ngay trong quá trình đo nhờ việc truyền dữ liệu hiệu chỉnh từ trạm khởi phát (Base) đến trạm di động (Rover). Cạnh đáy (Baseline): Vectơ nối giữa hai điểm đặt máy thu GNSS được xác định thông qua việc xử lý hiệu pha tín hiệu vệ tinh thu nhận đồng thời. Điều 4: Quy định chung về lưới GNSS trắc địa công trình Phân cấp lưới khống chế: Lưới GNSS trắc địa công trình được phân thành các cấp hạng dựa trên yêu cầu độ chính xác của từng loại công trình xây dựng cụ thể (như nhà cao tầng, cầu, hầm, đập thủy điện). Hệ quy chiếu và hệ tọa độ: Toàn bộ số liệu đo đạc phải được quy chuẩn về Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ quốc gia VN-2000 hoặc hệ tọa độ địa phương, hệ tọa độ công trình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Yêu cầu về thiết bị đo: Máy thu GNSS sử dụng trong công tác đo đạc phải được kiểm nghiệm, hiệu chuẩn định kỳ theo quy định pháp luật và đảm bảo các thông số kỹ thuật phù hợp với cấp hạng lưới cần thành lập. Yêu cầu về nhân lực và an toàn: Cán bộ kỹ thuật vận hành thiết bị và xử lý số liệu phải có chuyên môn phù hợp; công tác đo đạc ngoại nghiệp phải đảm bảo tuyệt đối an toàn lao động và bảo vệ môi trường xung quanh khu vực trạm đo. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9401:2024 có hiệu lực thi hành kể từ ngày công bố, thay thế cho các quy định kỹ thuật trước đây không còn phù hợp, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật thống nhất cho hoạt động trắc địa công trình bằng công nghệ vệ tinh tại Việt Nam.