Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14560-1:2025 (ISO 5735-1:2024) về Kết cấu hạ tầng đường sắt - Kiểm tra ray trên đường bằng phương pháp không phá hủy - Phần 1: Yêu cầu đối với kiểm tra bằng siêu âm và các nguyên tắc đánh giá

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14560-1:2025 (ISO 5735-1:2024) Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14560-1:2025 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5735-1:2024. Đây là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định về kết cấu hạ tầng đường sắt, tập trung vào hoạt động kiểm tra ray trên đường bằng phương pháp không phá hủy (NDT). Trong đó, Phần 1 của tiêu chuẩn thiết lập các yêu cầu kỹ thuật đối với phương pháp kiểm tra bằng siêu âm và các nguyên tắc đánh giá chất lượng, an toàn đường ray. Thông tin tổng quan về văn bản Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14560-1:2025 (ISO 5735-1:2024) về Kết cấu hạ tầng đường sắt - Kiểm tra ray trên đường bằng phương pháp không phá hủy - Phần 1: Yêu cầu đối với kiểm tra bằng siêu âm và các nguyên tắc đánh giá. Số hiệu: Chưa có thông tin cụ thể. Loại văn bản: Tiêu chuẩn quốc gia. Cơ quan ban hành: Chưa có thông tin cụ thể. Ngày ban hành: Chưa có thông tin cụ thể. Ngày áp dụng: Chưa có thông tin cụ thể. Tình trạng hiệu lực: Chưa có thông tin cụ thể. Phân tích nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn Dựa trên danh mục cấu trúc và định hướng chuyên môn của tiêu chuẩn, các nội dung trọng tâm được quy định bao gồm: - Phạm vi áp dụng và đối tượng kiểm tra Tiêu chuẩn áp dụng đối với hoạt động kiểm tra định kỳ và đột xuất hệ thống ray đang khai thác trên đường sắt bằng phương pháp không phá hủy (Non-Destructive Testing - NDT). Đối tượng kiểm tra trực tiếp là các thanh ray và các bộ phận liên kết ray trên đường, nhằm phát hiện sớm các khuyết tật bên trong cấu trúc vật liệu hoặc trên bề mặt ray mà không gây hư hỏng cơ học cho hệ thống. - Yêu cầu kỹ thuật đối với phương pháp kiểm tra bằng siêu âm Quy định chi tiết về các thiết bị siêu âm, đầu dò siêu âm, chất tiếp âm và các thiết bị phụ trợ đạt chuẩn phục vụ cho công tác dò tìm khuyết tật. Xác định các thông số kỹ thuật bắt buộc phải kiểm soát trong quá trình siêu âm như tần số sóng, góc quét, độ nhạy và khả năng phân giải của thiết bị. Yêu cầu về năng lực và chứng chỉ chuyên môn của nhân sự thực hiện công tác kiểm tra siêu âm đường ray. - Nguyên tắc đánh giá và phân loại khuyết tật ray Thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ nghiêm trọng của các khuyết tật được phát hiện (như vết nứt ngầm, rỗ khí, tạp chất hoặc hao mòn cấu trúc). Đưa ra các nguyên tắc phân loại khuyết tật để làm cơ sở quyết định phương án xử lý kỹ thuật: tiếp tục theo dõi, sửa chữa cục bộ hoặc thay thế ray khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn chạy tàu. - Quy trình kiểm tra phần mối hàn trên đường ray Mối hàn ray (bao gồm mối hàn giáp mối, mối hàn đắp) là những vị trí chịu lực phức tạp và dễ phát sinh khuyết tật liên kết. Tiêu chuẩn quy định riêng biệt các yêu cầu kiểm tra siêu âm đối với khu vực mối hàn này. Hướng dẫn phương pháp quét siêu âm đặc thù cho vùng ảnh hưởng nhiệt của mối hàn nhằm phát hiện các vết nứt tế vi hoặc hiện tượng không thấu của mối hàn. Ý nghĩa của việc áp dụng tiêu chuẩn Việc áp dụng TCVN 14560-1:2025 giúp đồng bộ hóa quy trình kiểm tra, giám sát chất lượng hạ tầng đường sắt tại Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng giúp các đơn vị quản lý đường sắt chủ động phòng ngừa sự cố gãy ray, tối ưu hóa kế hoạch bảo trì và nâng cao hệ số an toàn cho toàn hệ thống giao thông đường sắt.