Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14286-3:2024 về Phương pháp điều tra rừng - Phần 3: Lâm sản ngoài gỗ

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14286-3:2024 về Phương pháp điều tra rừng - Phần 3: Lâm sản ngoài gỗ quy định các nguyên tắc, phương pháp và quy trình kỹ thuật phục vụ công tác điều tra, đánh giá tài nguyên lâm sản ngoài gỗ trên phạm vi cả nước. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình phương pháp luận khoa học nhằm quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên dưới tán rừng. Phạm vi và đối tượng áp dụng Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện điều tra, đánh giá trữ lượng, chất lượng, phân bố và khả năng tái sinh của các loài lâm sản ngoài gỗ trong các hệ sinh thái rừng tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp, các tổ chức khoa học công nghệ, doanh nghiệp, cá nhân thực hiện hoạt động điều tra rừng, quy hoạch lâm nghiệp và các chủ rừng có hoạt động khai thác, bảo tồn lâm sản ngoài gỗ. Mục tiêu, nội dung và phương pháp điều tra lâm sản ngoài gỗ Mục tiêu điều tra: Xác định rõ hiện trạng phân bố, mật độ, trữ lượng, chất lượng và giá trị kinh tế - sinh thái của các nhóm lâm sản ngoài gỗ (bao gồm nhóm cây cho sợi như tre, nứa, song, mây; nhóm cây làm thuốc, dược liệu; nhóm cây cho tinh dầu, nhựa, chất sáp; nhóm nấm và các sản phẩm động vật rừng không phải gỗ). Nội dung điều tra: Tập trung vào việc thu thập số liệu thực địa về đặc điểm sinh học, sinh thái học của loài; đánh giá khả năng tái sinh tự nhiên; xác định mức độ khai thác và nhu cầu thị trường tiêu thụ tại địa phương. Phương pháp thực hiện: Kết hợp giữa phương pháp điều tra truyền thống (thiết lập ô tiêu chuẩn, điều tra theo tuyến đại diện, phỏng vấn cộng đồng) và các công nghệ hiện đại (sử dụng hệ thống thông tin địa lý GIS, ảnh viễn thám để xây dựng bản đồ phân bố). Kết quả điều tra và đánh giá tài nguyên Xây dựng cơ sở dữ liệu: Tổng hợp và số hóa toàn bộ dữ liệu điều tra thực địa để phục vụ công tác theo dõi diễn biến tài nguyên rừng và lâm sản ngoài gỗ theo chu kỳ. Đánh giá trữ lượng và khả năng khai thác: Xác định giới hạn khai thác tối đa cho phép đối với từng loài cụ thể nhằm đảm bảo không làm suy thoái nguồn gen và đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng. Phân loại mức độ ưu tiên bảo tồn: Phát hiện các loài lâm sản ngoài gỗ quý hiếm, có nguy cơ bị đe dọa tuyệt chủng do khai thác quá mức để đưa vào danh mục bảo tồn nghiêm ngặt. Kết luận và khuyến nghị trong quản lý lâm sản ngoài gỗ Giải pháp kỹ thuật: Đề xuất các biện pháp lâm sinh phù hợp như khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên, trồng bổ sung dưới tán rừng và áp dụng quy trình khai thác bền vững, tránh các phương pháp khai thác mang tính tận diệt. Khuyến nghị chính sách: Tăng cường giao đất giao rừng, hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng dân cư địa phương gắn liền với chuỗi giá trị sản xuất, chế biến và tiêu thụ lâm sản ngoài gỗ nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế lâm nghiệp. Hiệu lực thi hành Do các thông tin về ngày ban hành và ngày áp dụng cụ thể chưa được cập nhật đầy đủ trong hệ thống dữ liệu gốc, hiệu lực thi hành của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14286-3:2024 sẽ tuân thủ theo Quyết định công bố chính thức của Bộ Khoa học và Công nghệ hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền liên quan.