Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14247:2024 về Rừng tự nhiên - Phương pháp xác định các chỉ tiêu nghiệm thu

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14247:2024 về Rừng tự nhiên - Phương pháp xác định các chỉ tiêu nghiệm thu được ban hành năm 2024, quy định các phương pháp kỹ thuật cụ thể nhằm xác định các chỉ tiêu nghiệm thu đối với rừng tự nhiên trong các hoạt động lâm nghiệp tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này là cơ sở kỹ thuật quan trọng phục vụ công tác quản lý, giám sát và đánh giá chất lượng các công trình lâm sinh tác động vào hệ sinh thái rừng tự nhiên. Phạm vi áp dụng và đối tượng nhận diện Phạm vi điều chỉnh: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định các chỉ tiêu nghiệm thu đối với các biện pháp kỹ thuật lâm sinh áp dụng cho rừng tự nhiên, bao gồm khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên, khoanh nuôi có trồng bổ sung, làm giàu rừng, và cải tạo rừng tự nhiên nghèo kiệt. Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp, các chủ rừng (ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng, công ty lâm nghiệp), các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điều tra, thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu các công trình lâm sinh có sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác. Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4) 1. Phạm vi áp dụng (Điều 1) Xác định rõ giới hạn kỹ thuật của tiêu chuẩn, tập trung vào việc định lượng hóa các chỉ tiêu nghiệm thu lâm sinh đối với rừng tự nhiên. Tiêu chuẩn không thay thế các quy định pháp luật về quản lý bảo vệ rừng nhưng là công cụ kỹ thuật bắt buộc để cụ thể hóa các tiêu chí nghiệm thu thực địa. 2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2) Quy định việc áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến phân loại rừng, điều tra rừng và các thuật ngữ chuyên ngành lâm nghiệp hiện hành. Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế bằng văn bản mới, người sử dụng tiêu chuẩn phải áp dụng theo phiên bản mới nhất được công bố. 3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3) Ô tiêu chuẩn (OTC): Là diện tích rừng được giới hạn cụ thể trên thực địa theo hình học xác định (thường là hình chữ nhật hoặc hình vuông) để tiến hành đo đếm các chỉ tiêu lâm học đại diện cho toàn bộ lâm phần. Cây mục tiêu: Các cá thể cây khỏe mạnh, có giá trị kinh tế, phòng hộ hoặc bảo tồn cao, được lựa chọn để nuôi dưỡng và bảo vệ trong quá trình tác động lâm sinh. Cây tái sinh triển vọng: Những cây con mọc từ hạt hoặc chồi, có chiều cao đạt tiêu chuẩn quy định, không bị sâu bệnh, không bị cụt ngọn, có khả năng phát triển thành cây tầng cao của rừng trong tương lai. Độ tàn che của rừng: Mức độ che kín đất của tán cây rừng, được biểu thị bằng tỷ lệ phần mười giữa diện tích hình chiếu đứng của các tán cây thân gỗ trên mặt đất so với tổng diện tích đất rừng quan sát. Mật độ cây trồng bổ sung và tỷ lệ sống: Các chỉ số định lượng xác định số lượng cây trồng thêm trên một đơn vị diện tích và tỷ lệ phần trăm số cây còn sống, phát triển tốt tại thời điểm nghiệm thu so với thiết kế ban đầu. 4. Nguyên tắc chung và phương pháp xác định (Điều 4) Nguyên tắc nghiệm thu: Phải đảm bảo tính khách quan, khoa học, phản ánh trung thực chất lượng rừng sau khi áp dụng các biện pháp lâm sinh. Việc thu thập số liệu phải được thực hiện trực tiếp trên thực địa thông qua hệ thống ô tiêu chuẩn đại diện. Phương pháp thiết lập ô tiêu chuẩn: Quy định chi tiết về diện tích ô tiêu chuẩn (thường dao động từ 500 m2 đến 1000 m2 tùy thuộc vào trạng thái rừng và mật độ cây đứng) và phương pháp bố trí ô tiêu chuẩn (bố trí hệ thống hoặc ngẫu nhiên có hệ thống trên các băng tuyến điều tra đại diện cho các trạng thái rừng cần nghiệm thu). Phương pháp đo đếm các chỉ tiêu lâm học: Hướng dẫn chi tiết cách đo đường kính thân cây tại vị trí tiêu chuẩn (D1.3), đo chiều cao vút ngọn (Hvn), xác định độ tàn che bằng phương pháp chấm điểm hoặc sử dụng dụng cụ đo chuyên dụng, và phương pháp đếm, phân loại cây tái sinh theo các cấp chiều cao và triển vọng phát triển. Xử lý số liệu thực địa: Quy định công thức toán học lâm nghiệp để tính toán các trị số trung bình, sai số cho phép và tổng hợp kết quả nghiệm thu làm cơ sở lập biên bản nghiệm thu kỹ thuật. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14247:2024 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được công bố chính thức bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đóng vai trò là cẩm nang kỹ thuật thống nhất cho toàn ngành lâm nghiệp trong công tác nghiệm thu rừng tự nhiên.