Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14203:2024 về Mẫu tiêu bản côn trùng - Các yêu cầu

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14203:2024 về Mẫu tiêu bản côn trùng - Các yêu cầu quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu đối với việc thu thập, xử lý, bảo quản và tạo mẫu tiêu bản côn trùng phục vụ công tác nghiên cứu, định danh và lưu trữ mẫu chuẩn. Phạm vi và đối tượng áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan nghiên cứu, phòng thí nghiệm, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ thực vật, kiểm dịch thực vật, phân loại học côn trùng và các đơn vị thực hiện việc quản lý, lưu trữ bộ sưu tập mẫu côn trùng tại Việt Nam. Yêu cầu kỹ thuật đối với cấu trúc hình thái chân trên mẫu tiêu bản Trong việc tạo mẫu tiêu bản côn trùng, việc bảo tồn nguyên vẹn các đặc điểm hình thái học là yếu tố quyết định để phục vụ công tác định danh chính xác. Tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với phần chân của côn trùng, đặc biệt là phần cuối cùng của chân: Cấu trúc đốt bàn chân (Tarsus): Đây là phần cuối cùng của chân côn trùng, có vai trò quan trọng trong phân loại học. Tiêu bản phải thể hiện rõ số lượng và hình dạng các đốt bàn chân. Cụ thể: Đối với các nhóm côn trùng tiến hóa cao nhất, phần này thường bao gồm từ 2 đến 5 đốt nhỏ. Quá trình làm tiêu bản phải đảm bảo các đốt này không bị gãy, dính liền hoặc biến dạng để có thể quan sát rõ ràng dưới kính hiển vi. Đối với nhóm côn trùng không có cánh nguyên thủy (Apterygota), phần cuối cùng của chân chỉ có duy nhất 1 đốt. Do kích thước rất nhỏ và cấu trúc đơn giản, kỹ thuật viên cần thao tác tỉ mỉ để tránh làm mất bộ phận này trong quá trình xử lý hóa chất hoặc gắn mẫu. Cấu trúc vuốt (Claw): Phần kết thúc của đốt bàn chân thường có từ 1 đến 2 vuốt. Tiêu chuẩn yêu cầu mẫu tiêu bản sau khi hoàn thiện phải giữ được nguyên vẹn cấu trúc vuốt này, không bị che lấp bởi chất keo dán hoặc bị tổn hại do quá trình sấy, ép mẫu. Yêu cầu chung về bảo quản và xử lý mẫu Mẫu tiêu bản phải được làm khô hoặc bảo quản trong dung dịch thích hợp tùy thuộc vào từng bộ côn trùng, đảm bảo các bộ phận nhạy cảm như chân, râu và cánh không bị co rút hoặc gãy rụng. Nhãn của mẫu tiêu bản phải ghi đầy đủ thông tin về địa điểm thu thập, ngày thu thập, người thu thập và các đặc điểm sinh thái liên quan để phục vụ công tác tra cứu. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14203:2024 được áp dụng kể từ ngày ban hành theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Các đơn vị liên quan cần chủ động cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật chi tiết đi kèm để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong quá trình thực hiện.