Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13987:2024 về Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu về thu thập thông tin trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13987:2024 về Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu về thu thập thông tin trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm được ban hành nhằm thiết lập các quy tắc, yêu cầu kỹ thuật thống nhất trong việc thu thập, ghi nhận và quản lý thông tin truy xuất nguồn gốc dọc theo chuỗi cung ứng thực phẩm. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu cơ bản đối với việc thu thập thông tin trong hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm, áp dụng đối với: Các tổ chức, cá nhân tham gia vào mọi công đoạn của chuỗi cung ứng thực phẩm, bao gồm sản xuất ban đầu (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản), chế biến, bao gói, vận chuyển, lưu kho, phân phối và bán lẻ. Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong việc kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các tổ chức cung cấp dịch vụ giải pháp công nghệ thông tin và đánh giá sự phù hợp liên quan đến hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Các nguyên tắc cốt lõi trong thu thập thông tin Việc thu thập thông tin truy xuất nguồn gốc thực phẩm phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt sau đây: Nguyên tắc chính xác và trung thực: Thông tin được thu thập phải phản ánh đúng thực tế khách quan của quá trình sản xuất, chế biến và phân phối, không được làm sai lệch hoặc giả mạo. Nguyên tắc kịp thời: Dữ liệu phải được ghi nhận ngay tại thời điểm phát sinh sự kiện (như thu hoạch, nhập kho, xuất kho, chế biến) để đảm bảo tính liên tục của chuỗi thông tin. Nguyên tắc đầy đủ: Phải thu thập đủ các thuộc tính thông tin tối thiểu theo quy định đối với từng loại sản phẩm và từng công đoạn cụ thể. Nguyên tắc liên kết: Thông tin của công đoạn sau phải được liên kết chặt chẽ với thông tin của công đoạn trước đó thông qua các mã định danh duy nhất. Yêu cầu chi tiết về thu thập thông tin (Điều 1 đến Điều 4) Nội dung trọng tâm của tiêu chuẩn tập trung vào việc định hình các nhóm thông tin bắt buộc phải thu thập tại mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng, bao gồm: Thông tin về đối tượng (What): Xác định rõ ràng loại thực phẩm, tên sản phẩm, số phân định lô hàng (Lot number), số sê-ri (nếu có), trạng thái sản phẩm (tươi sống, đông lạnh, đã chế biến) và các đặc tính kỹ thuật liên quan. Thông tin về địa điểm (Where): Ghi nhận cụ thể nơi diễn ra các hoạt động sản xuất, thu hoạch, chế biến, lưu kho và phân phối. Mỗi địa điểm phải được cấp một mã định danh vị trí toàn cầu hoặc mã định danh duy nhất được thừa nhận. Thông tin về thời gian (When): Xác định chính xác mốc thời gian (ngày, giờ) diễn ra các sự kiện trong chuỗi cung ứng như thời điểm gieo trồng, phun thuốc, thu hoạch, nhập kho nguyên liệu, bắt đầu chế biến, đóng gói và xuất xưởng. Thông tin về chủ thể (Who): Xác định danh tính của các bên tham gia trực tiếp vào từng công đoạn, bao gồm thông tin liên hệ của nhà sản xuất, nhà chế biến, đơn vị vận chuyển và nhà phân phối. Yêu cầu về hệ thống lưu trữ và trao đổi dữ liệu Để đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc hiệu quả, tiêu chuẩn đặt ra các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống quản lý dữ liệu: Hệ thống phải có khả năng lưu trữ dữ liệu trong một khoảng thời gian tối thiểu theo quy định pháp luật đối với từng nhóm sản phẩm thực phẩm (thông thường tối thiểu là 12 tháng sau khi hết hạn sử dụng của sản phẩm). Dữ liệu truy xuất nguồn gốc phải được định dạng theo các tiêu chuẩn chung để có thể dễ dàng chia sẻ, kết nối và tương thích giữa các hệ thống công nghệ thông tin khác nhau của các bên tham gia trong chuỗi. Đảm bảo tính bảo mật thông tin thương mại của doanh nghiệp nhưng vẫn phải sẵn sàng cung cấp đầy đủ, nhanh chóng cho cơ quan quản lý khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra hoặc khi xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm. Hiệu lực thi hành và hướng dẫn áp dụng Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13987:2024 khuyến khích các doanh nghiệp thực phẩm áp dụng rộng rãi nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng nội bộ và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việc áp dụng tiêu chuẩn này là cơ sở để các tổ chức chứng nhận đánh giá và cấp chứng nhận hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm đạt chuẩn quốc gia. Thông tin về ngày bắt đầu có hiệu lực áp dụng cụ thể của tiêu chuẩn này được thực hiện theo các quyết định công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ.