Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13983:2024 về Chiếu sáng tự nhiên trong nhà ở và công trình công cộng - Yêu cầu thiết kế
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 13983:2024
CHIẾU SÁNG TỰ NHIÊN TRONG NHÀ Ở VÀ CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG-YÊU CẦU THIẾT KẾ
Daylighting in residential and public buildings-Design requirements
Lời nói đầu
TCVNN 13983:2023 được xây dựng trên cơ sở tham khảo BS 8206-2:2008.
TCVN 13983:2023 do Hội Môi trường xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố
CHIẾU SÁNG TỰ NHIÊN TRONG NHÀ Ở VÀ CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG-YÊU CẦU THIẾT KẾ
Daylighting in residential and public buildings-Design requirements
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này áp dụng để thiết kế mới hoặc cải tạo chiếu sáng tự nhiên bên trong nhà ở và công trình công cộng.
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các công trình đặc biệt có các yêu cầu kỹ thuật đặc thù riêng về chiếu sáng tự nhiên.
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố áp dụng thi áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả bản sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 4400:1987 Kỹ thuật chiếu sáng - Thuật ngữ và định nghĩa
TCVN 7114-1: 2008 (ISO 8995-1:2002/Cor 1:2005) Ecgônômi - Chiếu sáng nơi làm việc - Phần 1: Trong nhà
3 Thuật ngữ và định nghĩa
Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau
3.1 Mặt làm việc (working plane)
Bề mặt trên đó tiến hành đo đạc hoặc quy định độ rọi.
3.2 Mặt làm việc quy ước (convention working plane)
Mặt phẳng nằm ngang quy ước ở độ cao 0,8 m cách sàn.
3.3 Hệ số dự trữ (Maintenance Factor)
Hệ số tính đến sự giảm ánh sáng tự nhiên trong quá trình sử dụng hệ thống chiếu sáng tự nhiên do cửa lấy ánh sáng bị bụi bẩn và do suy giảm tính chất phản xạ của các bề mặt trong phòng.
3.4 Vật phân biệt (main visual elements)
Vật quan sát, các chi tiết hoặc những khuyết tật cần phân biệt trong quá trình làm việc (ví dụ: điểm, đường, dấu, vết xước, vết sứt v.v...)
3.5 Cấp hoạt động thị giác (visual work category)
Được quy định bằng kích thước nhỏ nhất của vật phân biệt tính bằng milimet (mm)
3.6 Hệ số chiếu sáng tự nhiên ( (Daylight Factor)
Tỉ số giữa độ rọi của ánh sáng tự nhiên tại một điểm nào đó trên bề mặt làm việc trong phòng và độ rọi ánh sáng tự nhiên cùng lúc đó, trên mặt phẳng nằm ngang ngoài nhà dưới bầu trời có độ phân bố độ chói đã biết không bị che khuất. Hệ số chiếu sáng tự nhiên được viết tắt trong tiêu chuẩn này là HSCSTN.
Ghi chú 1: Trong tiêu chuẩn này mẫu bầu trời đầy mây tiêu chuẩn được sử dụng để tính toán hệ số chiếu sáng tự nhiên.
Ghi chú 2: Hoàn toàn tương đương với cách gọi “Hệ số độ rọi tự nhiên’’.
3.7 Hệ số chiếu sáng tự nhiên trung bình (Average Daylight Factor)
Tỉ số của toàn bộ quang thông rơi trên diện tích được xét với tổng diện tích được xét, được biểu diễn bằng tỉ số phần trăm đối với độ rọi ngoài nhà trên mặt ngang do bầu trời có độ chói đã biết không bị che chắn
3.8 Hệ số chiếu sáng tự nhiên tiêu chuẩn (Standard value of daylight factor)
Hệ số chiếu sáng tự nh
| Số hiệu | TCVN13983:2024 |
|---|---|
| Loại văn bản | Tiêu chuẩn Việt Nam |
| Lĩnh vực | Đất đai – Xây dựng |
| Ngày ban hành | 01/01/2024 |
| Ngày hiệu lực | 11/07/2026 |
| Nơi ban hành | *** |
| Người ký | *** |
| Tình trạng | Chưa xác định |
Tóm tắt mang tính tham khảo.
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13983:2024 về Chiếu sáng tự nhiên trong nhà ở và công trình công cộng - Yêu cầu thiết kế quy định các nguyên tắc, chỉ tiêu kỹ thuật và phương pháp tính toán thiết kế hệ thống chiếu sáng tự nhiên cho các không gian bên trong nhà ở và các công trình công cộng. Phạm vi và đối tượng áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế, thẩm định, thi công và quản lý xây dựng các công trình nhà ở và công trình công cộng trên phạm vi cả nước. Tiêu chuẩn hướng dẫn việc thiết kế chiếu sáng tự nhiên nhằm đảm bảo điều kiện tiện nghi thị giác, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ sức khỏe người sử dụng. Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4) Nội dung ban đầu của tiêu chuẩn tập trung vào các quy định chung, thuật ngữ và nền tảng thiết kế chiếu sáng tự nhiên, cụ thể bao gồm: Phạm vi áp dụng (Điều 1): Xác định rõ giới hạn áp dụng của tiêu chuẩn đối với thiết kế mới, cải tạo hoặc nâng cấp hệ thống chiếu sáng tự nhiên trong các loại hình nhà ở (chung cư, nhà ở riêng lẻ) và công trình công cộng (trường học, bệnh viện, văn phòng, trung tâm thương mại). Tài liệu viện dẫn (Điều 2): Liệt kê các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan làm căn cứ áp dụng song song, đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3): Định nghĩa rõ ràng các khái niệm chuyên ngành then chốt như hệ số chiếu sáng tự nhiên (DF), độ rọi tự nhiên, ánh sáng trực tiếp, ánh sáng khuếch tán, diện tích lấy sáng, và các thông số kỹ thuật liên quan đến đặc tính quang học của vật liệu kính. Yêu cầu chung về thiết kế (Điều 4): Đưa ra các nguyên tắc cơ bản trong việc định hướng tòa nhà, bố trí cửa sổ, giếng trời, và lựa chọn giải pháp kiến trúc nhằm tối ưu hóa việc đón nhận ánh sáng tự nhiên, đồng thời hạn chế hiện tượng chói lóa và quá nhiệt trong công trình. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13983:2024 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các dự án thiết kế xây dựng mới hoặc cải tạo nhà ở, công trình công cộng cần tuân thủ các chỉ tiêu kỹ thuật được quy định trong tiêu chuẩn này để đảm bảo chất lượng môi trường trong nhà và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng.
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9206:2012 về Ðặt thiết bị điện trong nhà ở và công trình công cộng - Tiêu chuẩn thiết kế
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4319:2012 về Nhà và công trình công cộng – Nguyên tắc cơ bản để thiết kế
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13608:2023 về Chiếu sáng nhân tạo bên ngoài các công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật - Yêu cầu thiết kế
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14167:2024 (BS PD CEN/TS 16163:2014) về Bảo tồn di sản văn hóa - Hướng dẫn và quy trình lựa chọn ánh sáng thích hợp cho trưng bày trong nhà
- Tiêu chuẩn xây dựng TCXD 29:1991 về chiếu sáng tự nhiên trong công trình dân dụng - tiêu chuẩn thiết kế
- Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7114-1:2008 (ISO 8995 - 1 : 2002/Cor 1 : 2005) về Ecgônômi - Chiếu sáng nơi làm việc - Phần 1: Trong nhà