Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13607-4:2024 về Giống cây nông nghiệp - Sản xuất giống - Phần 4: Giống cam

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13607-4:2024 về Giống cây nông nghiệp - Sản xuất giống - Phần 4: Giống cam được ban hành năm 2024 bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, đưa ra các quy định kỹ thuật thống nhất và đồng bộ nhằm quản lý và nâng cao chất lượng sản xuất giống cam tại Việt Nam. Phạm vi áp dụng và Đối tượng áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng đối với quá trình sản xuất giống cam (Citrus sinensis) bằng phương pháp nhân giống vô tính (ghép mắt hoặc ghép cành). Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, kiểm định, khảo nghiệm và quản lý chất lượng giống cam trên phạm vi cả nước. Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13607-4:2024 (Từ Điều 1 đến Điều 4) 1. Phạm vi áp dụng (Điều 1) Quy định các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với cơ sở sản xuất, nguồn vật liệu nhân giống, quy trình kỹ thuật sản xuất gốc ghép, khai thác mắt ghép và sản xuất cây giống cam thương phẩm. Tiêu chuẩn tập trung vào phương pháp nhân giống ghép nhằm đảm bảo cây giống giữ nguyên được đặc tính di truyền tốt của cây mẹ và có khả năng chống chịu dịch hại cao. 2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2) Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần viện dẫn và phối hợp áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về kiểm định ruộng giống cây ăn quả có múi, quy trình giám định các loại bệnh nguy hiểm trên cây có múi (như bệnh Greening, bệnh Tristeza) và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bảo vệ thực vật. 3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3) Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành quan trọng phục vụ cho công tác quản lý và sản xuất giống cam: Cây đầu dòng (S0): Là cây có năng suất, chất lượng cao, ổn định và sạch các loại bệnh nguy hiểm truyền qua mắt ghép, được cơ quan có thẩm quyền bình tuyển và công nhận để làm nguồn vật liệu nhân giống ban đầu. Cây nhân giống (S1): Là cây giống được nhân ra từ mắt ghép của cây đầu dòng S0, được trồng và chăm sóc trong điều kiện nhà lưới cách ly nghiêm ngặt để khai thác mắt ghép sản xuất cây giống thương phẩm. Cây giống thương phẩm (S2): Là cây giống được sản xuất bằng cách ghép mắt hoặc cành của cây S1 (hoặc S0) lên gốc ghép phù hợp, đạt tiêu chuẩn xuất vườn để cung cấp cho người sản xuất. Gốc ghép: Là cây được gieo từ hạt của các giống cây có múi có đặc tính sinh trưởng khỏe, hệ rễ phát triển, chống chịu sâu bệnh tốt và có độ tương thích cao với giống cam ghép. 4. Yêu cầu kỹ thuật chung trong sản xuất giống cam (Điều 4) Đây là nội dung cốt lõi quy định các điều kiện bắt buộc đối với cơ sở sản xuất và quy trình kỹ thuật ban đầu: Yêu cầu về nhà lưới sản xuất: Cơ sở sản xuất giống cam bắt buộc phải có hệ thống nhà lưới chống côn trùng (đặc biệt là rầy chổng cánh - môi giới truyền bệnh Greening). Nhà lưới phải có cửa hai lớp, nền được phủ bạt hoặc bê tông để tránh mầm bệnh từ đất. Yêu cầu về nguồn nước và đất/giá thể: Nước tưới phải là nước sạch, không bị ô nhiễm hóa chất hoặc nguồn bệnh. Giá thể gieo hạt gốc ghép và đóng bầu cây giống phải được khử trùng, đảm bảo tơi xốp, giàu dinh dưỡng và không mang nấm bệnh gây hại rễ. Tiêu chuẩn đối với gốc ghép: Hạt giống làm gốc ghép phải được thu hoạch từ cây mẹ sạch bệnh, sinh trưởng khỏe mạnh. Cây gốc ghép khi đưa vào ghép phải đạt các chỉ số về chiều cao, đường kính thân và không bị dị dạng, sâu bệnh. Tiêu chuẩn đối với mắt ghép (bo ghép): Chỉ được khai thác mắt ghép từ vườn cây đầu dòng S0 hoặc vườn cây nhân giống S1 đã được chứng nhận và kiểm tra định kỳ âm tính với các tác nhân gây bệnh Greening và Tristeza. Mắt ghép phải bánh tẻ, khỏe mạnh, không mang mầm mống sâu bệnh. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13607-4:2024 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất giống cam, hạn chế tối đa sự lây lan của các dịch bệnh nguy hiểm trên cây có múi, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm cam thương phẩm tại Việt Nam.