Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13526:2024 (ISO 13344:2015) về Đánh giá tính độc hại gây chết người của các sản phẩm khí sinh ra khi cháy

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13526:2024 (hoàn toàn tương đương với ISO 13344:2015) quy định về phương pháp đánh giá tính độc hại gây chết người của các sản phẩm khí sinh ra khi cháy. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng phục vụ công tác phòng cháy chữa cháy, đánh giá an toàn vật liệu và xác định mức độ nguy hiểm của khói khí độc phát sinh từ các đám cháy đối với tính mạng con người. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, phòng thử nghiệm và các bên liên quan trong việc thử nghiệm, đánh giá độc tính của khí thải đám cháy từ các loại vật liệu, sản phẩm hoặc cụm lắp ráp. Tiêu chuẩn cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật để ước lượng độc tính cấp tính gây chết người của các sản phẩm khí sinh ra trong quá trình cháy dưới các điều kiện cháy được kiểm soát trong phòng thí nghiệm. - Các điều khoản đầu và nội dung cơ bản (Điều 1 đến Điều 4) Điều 1: Phạm vi áp dụng: Xác định rõ giới hạn và mục đích của tiêu chuẩn trong việc ước lượng độc tính gây chết người của sản phẩm cháy. Tiêu chuẩn này tập trung vào việc tính toán độc tính cấp tính dựa trên nồng độ khí độc, không áp dụng trực tiếp cho việc đánh giá các tác động không gây chết người hoặc tác động mãn tính lâu dài. Điều 2: Tài liệu viện dẫn: Liệt kê các tiêu chuẩn liên quan cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này, bao gồm các tiêu chuẩn về phân tích khí, lấy mẫu khí và thử nghiệm cháy đối với vật liệu. Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa: Định nghĩa các khái niệm cốt lõi như sản phẩm khí sinh ra khi cháy (fire effluent), liều hiệu dụng tích lũy (FED), nồng độ gây chết người trung bình (LC50), nồng độ hiệu dụng tích lũy (FEC) và các thuật ngữ chuyên ngành độc học khác. Điều 4: Nguyên tắc chung: Nêu rõ cơ sở khoa học của phương pháp đánh giá, mối quan hệ giữa nồng độ khí độc và thời gian tiếp xúc, cũng như cách thức tích hợp dữ liệu độc học để đưa ra kết luận về tính độc hại của sản phẩm cháy. - Nguyên tắc đánh giá độc tính khí cháy Phương pháp đánh giá dựa trên việc xác định nồng độ của các chất khí độc chính sinh ra khi cháy (như CO, CO2, HCN, HCl, HBr, HF, SO2, NOx) và so sánh chúng với các giá trị nồng độ gây chết người đã biết (LC50) của từng loại khí đối với động vật thử nghiệm (thường là chuột) hoặc dữ liệu độc học tương đương ở người. Sử dụng mô hình liều hiệu dụng tích lũy (Fractional Effective Dose - FED) hoặc mô hình nồng độ hiệu dụng tích lũy (Fractional Effective Concentration - FEC) để tính toán khả năng gây chết người của hỗn hợp khí phức tạp sinh ra từ đám cháy. - Phương pháp tính toán và phân tích kỹ thuật Thu thập mẫu khí: Tiến hành lấy mẫu khí trong quá trình thử nghiệm cháy của vật liệu dưới các kịch bản cháy khác nhau (cháy âm ỉ, cháy bùng phát, cháy trong điều kiện thiếu oxy hoặc thừa oxy). Phân tích định lượng: Sử dụng các phương pháp hóa lý phù hợp như quang phổ hồng ngoại biến đổi Fourier (FTIR), sắc ký khí (GC) hoặc các phương pháp phân tích hóa học chuyên dụng để xác định chính xác nồng độ từng loại khí độc theo thời gian. Tính toán chỉ số độc hại: Áp dụng công thức toán học để tính toán chỉ số FED hoặc FEC. Nếu tổng giá trị FED hoặc FEC đạt đến ngưỡng quy định (thường là 1,0), hỗn hợp khí được dự đoán là có khả năng gây chết người trong thời gian tiếp xúc xác định. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13526:2024 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật đồng bộ với tiêu chuẩn quốc tế ISO trong việc kiểm soát an toàn cháy nổ và chất lượng vật liệu xây dựng, trang trí nội thất.