Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 126:2025/BGTVT về Hệ thống đẩy bằng động cơ điện lắp đặt trên phương tiện thủy nội địa

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 126:2025/BGTVT do Bộ Giao thông vận tải ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với hệ thống đẩy bằng động cơ điện lắp đặt trên phương tiện thủy nội địa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chuẩn hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn sinh mạng, an toàn phương tiện và thúc đẩy xu hướng chuyển đổi xanh, giảm phát thải trong ngành giao thông đường thủy nội địa tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và công tác quản lý chất lượng đối với hệ thống đẩy bằng động cơ điện được lắp đặt mới, hoán cải hoặc trang bị trên các phương tiện thủy nội địa thuộc diện đăng kiểm. Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, hoán cải, sửa chữa, nhập khẩu, lắp đặt, thử nghiệm, đăng kiểm và khai thác vận hành hệ thống đẩy bằng động cơ điện trên phương tiện thủy nội địa; các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị đăng kiểm liên quan. Quy định chung (Phần I) Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành cốt lõi như hệ thống đẩy bằng động cơ điện, hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS), bộ biến đổi điện năng, hệ thống quản lý pin (BMS), hệ thống điều khiển và các thông số kỹ thuật liên quan. Xác định các tiêu chuẩn viện dẫn trong và ngoài nước làm căn cứ kỹ thuật đối chiếu khi thực hiện quy chuẩn. Quy định các nguyên tắc chung về việc áp dụng quy chuẩn đối với các loại phương tiện thủy nội địa khác nhau, đảm bảo tính tương thích và an toàn hệ thống. Quy định về kỹ thuật (Phần II) Yêu cầu đối với động cơ điện và bộ biến đổi: Quy định chi tiết về cấp bảo vệ vỏ ngoài (IP), khả năng chịu nhiệt, cách điện, hệ thống làm mát và các tính năng bảo vệ quá tải, quá áp, ngắn mạch của động cơ điện và các bộ biến đổi tần số/điện áp. Hệ thống lưu trữ năng lượng (Pin/Ắc quy): Đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn chống cháy nổ đối với hệ thống pin (đặc biệt là pin Lithium-ion). Yêu cầu bắt buộc phải có hệ thống quản lý pin (BMS) để giám sát liên tục nhiệt độ, dòng điện, điện áp của từng cell pin và có cơ chế tự động ngắt khi xảy ra sự cố. Hệ thống phân phối và truyền tải điện: Quy định về việc bố trí đường cáp điện, cách điện, chống nhiễu điện từ (EMC) và các thiết bị ngắt khẩn cấp (ESD) dễ dàng tiếp cận từ buồng điều khiển. Hệ thống điều khiển, giám sát và cảnh báo: Yêu cầu hệ thống phải hiển thị rõ ràng trạng thái hoạt động, dung lượng pin còn lại, thời gian hoạt động dự kiến và phát tín hiệu cảnh báo bằng âm thanh, ánh sáng khi có bất thường kỹ thuật. Thử nghiệm và nghiệm thu: Quy định danh mục các hạng mục thử nghiệm bắt buộc tại xưởng (FAT) và thử nghiệm đường dài trên phương tiện (HAT/SAT) trước khi đưa vào khai thác thực tế. Quy định về quản lý (Phần III) Hồ sơ thiết kế và thẩm định: Quy định các tài liệu kỹ thuật, bản vẽ thiết kế hệ thống đẩy bằng động cơ điện phải được trình cơ quan đăng kiểm thẩm định và phê duyệt trước khi thi công lắp đặt. Kiểm tra và chứng nhận: Xác định quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước, quy trình đăng kiểm lần đầu, đăng kiểm định kỳ và bất thường đối với hệ thống đẩy bằng động cơ điện trên phương tiện. Công bộ hợp quy: Quy định trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu trong việc thực hiện các thủ tục chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy theo quy định pháp luật hiện hành. Tổ chức thực hiện (Phần IV) Giao trách nhiệm cho Cục Đăng kiểm Việt Nam chủ trì tổ chức thực hiện, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra và giám sát việc áp dụng quy chuẩn này trên phạm vi toàn quốc. Quy định trách nhiệm của các chủ phương tiện, cơ sở đóng mới, sửa chữa tàu thủy và các nhà cung cấp thiết bị trong việc tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu của quy chuẩn nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình vận hành. Hiệu lực thi hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 126:2025/BGTVT có hiệu lực thi hành theo lộ trình được quy định cụ thể tại Thông tư ban hành của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Các phương tiện thủy nội địa lắp đặt hệ thống đẩy bằng động cơ điện sau ngày quy chuẩn có hiệu lực bắt buộc phải tuân thủ toàn diện các quy định nêu trên.