Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 14064-2:2025 (ISO 14064-2:2019) về Khí nhà kính - Phần 2: Quy định kỹ thuật và hướng dẫn để định lượng, giám sát và báo cáo giảm phát thải hoặc tăng cường loại bỏ khí nhà kính ở cấp độ dự án

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 14064-2:2025 (được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 14064-2:2019) quy định các yêu cầu kỹ thuật và hướng dẫn chi tiết ở cấp độ dự án nhằm định lượng, giám sát và báo cáo các hoạt động giảm phát thải hoặc tăng cường loại bỏ khí nhà kính (KNK). Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp các tổ chức, doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình thực hiện các dự án tín chỉ carbon và các hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính tại Việt Nam phù hợp với thông lệ quốc tế. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh Tiêu chuẩn này áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia vào việc thiết kế, phát triển, thực hiện, giám sát và báo cáo các dự án khí nhà kính. Đối tượng áp dụng cụ thể bao gồm: Các chủ đầu tư dự án, đơn vị phát triển dự án giảm phát thải hoặc tăng cường hấp thụ carbon (như các dự án năng lượng tái tạo, trồng rừng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả). Các tổ chức thẩm định, kiểm chứng độc lập thực hiện đánh giá kết quả giảm phát thải của dự án. Các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức vận hành chương trình khí nhà kính, thị trường carbon trong nước và quốc tế. Các nguyên tắc cốt lõi trong quản lý khí nhà kính cấp độ dự án Để đảm bảo tính trung thực, khách quan và độ tin cậy của kết quả giảm phát thải, tiêu chuẩn yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau: Tính phù hợp (Relevance): Lựa chọn các nguồn, bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính (SSRs), dữ liệu và phương pháp phù hợp với nhu cầu của người sử dụng thông tin. Tính đầy đủ (Completeness): Bao gồm tất cả các phát thải và loại bỏ khí nhà kính có liên quan, cũng như tất cả thông tin hỗ trợ cho các giả định và quyết định trong dự án. Tính nhất quán (Consistency): Áp dụng các phương pháp và tiêu chí thống nhất để cho phép so sánh một cách có ý nghĩa giữa các dữ liệu liên quan đến khí nhà kính. Tính chính xác (Accuracy): Giảm thiểu tối đa các sai lệch và độ không đảm bảo đo, đảm bảo số liệu báo cáo phản ánh đúng thực tế. Tính minh bạch (Transparency): Công khai, làm rõ các thông tin, giả định, phương pháp luận và nguồn dữ liệu để các bên liên quan có thể thẩm tra một cách dễ dàng. Tính thận trọng (Conservativeness): Sử dụng các giả định, giá trị và phương pháp mang tính thận trọng để đảm bảo không đánh giá quá cao lượng giảm phát thải hoặc đánh giá quá thấp lượng phát thải khí nhà kính. Quy trình lập kế hoạch và xác định kịch bản cơ sở của dự án Việc thiết lập một dự án khí nhà kính đòi hỏi phải thực hiện các bước kỹ thuật chuẩn xác để xác định lượng giảm phát thải thực tế: Mô tả dự án: Chủ dự án phải cung cấp thông tin chi tiết về công nghệ, địa điểm, quy mô và các bên liên quan tham gia vào dự án. Xác định các nguồn, bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính (SSRs): Xác định rõ các SSRs thuộc phạm vi kiểm soát của dự án, các SSRs liên quan đến dòng năng lượng/nguyên vật liệu và các SSRs bị ảnh hưởng gián tiếp bởi dự án. Xác định kịch bản cơ sở (Baseline Scenario): Thiết lập kịch bản tham chiếu mô tả những gì sẽ xảy ra nếu không có dự án. Kịch bản cơ sở phải được xây dựng dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, rào cản tài chính, công nghệ và thực tiễn phổ biến. Định lượng phát thải và loại bỏ khí nhà kính: Thực hiện tính toán lượng phát thải và lượng hấp thụ khí nhà kính riêng biệt cho cả kịch bản cơ sở và kịch bản dự án. Giám sát và quản lý chất lượng dữ liệu dự án Công tác giám sát là điều kiện tiên quyết để chứng minh tính hiệu quả của dự án theo thời gian: Thiết lập kế hoạch giám sát: Chủ dự án phải xây dựng và duy trì một kế hoạch giám sát chi tiết, bao gồm các thông số cần đo lường, tần suất đo, phương pháp đo, thiết bị sử dụng và trách nhiệm của từng bộ phận. Quản lý chất lượng dữ liệu: Thiết lập các quy trình kiểm soát chất lượng và đảm bảo chất lượng (QA/QC) đối với việc thu thập dữ liệu, hiệu chuẩn thiết bị đo và xử lý các dữ liệu bị thiếu hụt hoặc sai sót. Báo cáo và thẩm định giảm phát thải khí nhà kính Kết quả của dự án phải được trình bày trong một báo cáo khí nhà kính hoàn chỉnh để phục vụ cho công tác thẩm định: Nội dung báo cáo: Báo cáo phải trình bày rõ ràng phương pháp luận áp dụng, kết quả định lượng giảm phát thải (bằng hiệu số giữa phát thải kịch bản cơ sở và phát thải dự án), các giả định chính và tuyên bố về mức độ không chắc chắn của dữ liệu. Thẩm định và kiểm chứng: Báo cáo khí nhà kính phải được chuẩn bị sẵn sàng để một bên thứ ba độc lập tiến hành thẩm định (validation) trước khi triển khai và kiểm chứng (verification) định kỳ kết quả giảm phát thải thực tế, làm cơ sở để cấp tín chỉ carbon. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 14064-2:2025 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, thay thế hoặc cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật trước đó nhằm đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn quốc gia với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO mới nhất, hỗ trợ đắc lực cho lộ trình cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) của Việt Nam.