Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14574:2025 (ISO 21106:2019) về Ứng dụng đường sắt - Phương pháp tính toán khả năng tái chế và thu hồi đối với phương tiện giao thông đường sắt

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14574:2025

ISO 21106:2019

ỨNG DỤNG ĐƯỜNG SẮT - PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN KHẢ NĂNG TÁI CHẾ VÀ THU HỒI ĐỐI VỚI PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG SẮT

Railway applications - Recyclability and recoverability calculation method for rolling stock

Lời nói đầu

TCVN 14574:2025 hoàn toàn tương đương với ISO 21106:2019.

TCVN 14574:2025 do Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Lời giới thiệu

Các sản phẩm phương tiện giao thông đường sắt nói chung được thiết kế nhằm đảm bảo an toàn vận hành, tính sẵn sàng và độ tin cậy, đồng thời xem xét đến việc giảm thiểu tối đa mọi tác động đối với xã hội và môi trường. Việc xử lý và thải bỏ sản phẩm hết vòng đời theo cách thân thiện với môi trường là một ưu tiên môi trường được ngành đường sắt đề cao. Điều này đòi hỏi cần có một phương pháp thống nhất để mô tả quá trình xử lý cuối vòng đời của các sản phẩm phương tiện giao thông đường sắt.

Để so sánh và đánh giá khả năng tái chế và khả năng thu hồi lý thuyết của phương tiện giao thông đường sắt, các quy tắc tính toán thống nhất đã được đưa vào trong tiêu chuẩn này, được xây dựng dựa trên kết quả công việc của nhóm chuyên đề Đánh giá vòng đời (Life Cycle Assessment) thuộc UNIFE trong giai đoạn 2009-2011 ^[5].

Cách tiếp cận tính toán được xây dựng dựa trên thực tiễn tái chế phổ biến. Theo quan điểm vòng đời, phương pháp này áp dụng các yêu cầu đặc thù của ngành đường sắt đối với thông tin vật liệu cần thiết.

Các quá trình xử lý cuối vòng đời được chia thành ba giai đoạn: tiền xử lý, tháo dỡ và nghiền vụn. Việc tính toán ở các giai đoạn tiền xử lý và tháo dỡ xem xét các đặc tính tái chế và thu hồi của vật liệu tương ứng tại từng giai đoạn, ở mỗi giai đoạn, dòng chảy vật liệu được phân chia thành vật liệu dùng để tái chế và vật liệu dùng để thu hồi, tùy thuộc vào sự sẵn có của công nghệ phù hợp cho tái chế và/hoặc thu hồi. Do đó, việc nắm vững thông tin về vật liệu và khả năng tháo dỡ phương tiện giao thông đường sắt hoặc thiết bị là hết sức quan trọng. Toàn bộ chuỗi cung ứng cần tham gia vì thông tin vật liệu là yếu tố then chốt khi áp dụng phương pháp tính toán này. Phương pháp tính toán hài hòa về khả năng tái chế và thu hồi đối với phương tiện giao thông đường sắt được xây dựng nhằm ngăn ngừa tình trạng trạng thiếu hụt hoặc mâu thuẫn dữ liệu gây sai lệch.

Mục tiêu chính của phương pháp tính toán này là áp dụng cho lĩnh vực phương tiện giao thông đường sắt và các giao diện có liên quan với các hệ thống con khác.

Phương pháp tính toán được giới thiệu trong tiêu chuẩn này xem xét các kịch bản cuối vòng đời khác nhau như tái sử dụng, tái chế và thu hồi, cũng như hiệu suất xử lý ở từng giai đoạn. Điều này có nghĩa là phương pháp này được phát triển nhằm tính đến hiệu suất của các công nghệ tái chế và thu hồi đối với từng loại vật liệu trong các giai đoạn xử lý cuối vòng đời khác nhau. Tỷ lệ tái chế và tỷ lệ thu hồi của phương tiện giao thông đường sắt được biểu thị dưới dạng phần trăm khối lượng (tỷ phần khối lượng theo phần trăm) sau khi áp dụng các hệ số hiệu suất cho từng loại vật liệu của phương tiện giao thông đường sắt có thể được tái sử dụng, tái chế hoặc thu hồi

ỨNG DỤNG ĐƯỜNG SẮT - PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN KHẢ NĂNG TÁI CHẾ VÀ THU HỒI ĐỐI VỚI PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG SẮT

Railway applications - Recyclability and recoverability calculation method for rolling stock

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp tính toán tỷ lệ tái chế và tỷ lệ thu hồi đối với phương tiện giao thông đường s