Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14571-2:2025 (ISO 19659-2:2020) về Ứng dụng đường sắt - Hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí cho phương tiện giao thông đường sắt - Phần 2: Tiện nghi nhiệt

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14571-2:2025

ISO 19659-2:2020

ỨNG DỤNG ĐƯỜNG SẮT - HỆ THỐNG SƯỞI, THÔNG GIÓ VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ CHO PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG SẮT - PHẦN 2: TIỆN NGHI NHIỆT

Railway applications - Heating, ventilation and air conditioning systems for rolling stock - Part 2: Thermal comfort

Lời nói đầu

TCVN 14571-2:2025 hoàn toàn tương đương với ISO 19659-2:2020.

TCVN 14571-2:2025 do Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 14571 (ISO 19659), Ứng dụng đường sắt - Hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí cho phương tiện giao thông đường sắt, gồm các phần sau:

- TCVN 14571-1:2025 (ISO 19659-1:2017) Phần 1: Thuật ngữ và định nghĩa

- TCVN 14571-2:2025 (ISO 19659-2:2020) Phần 2: Tiện nghi nhiệt

- TCVN 14571-3:2025 (ISO 19659-3:2022) Phần 3: Hiệu suất năng lượng

Lời giới thiệu

Sự tiện nghi nhiệt là trạng thái biểu thị sự hài lòng với môi trường nhiệt. Điều này chủ yếu đạt được khi lượng nhiệt sinh ra bởi quá trình chuyển hóa của cơ thể con người được phân tán tại mọi bộ phận của cơ thể để duy trì cân bằng nhiệt với môi trường xung quanh. Vì lượng nhiệt sinh ra do quá trình chuyển hóa là khác nhau giữa các cá nhân, nên sự hài lòng về điều kiện tiện nghi nhiệt cũng mang tính cá nhân.

Các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự tiện nghi nhiệt tại từng bộ phận của cơ thể con người bao gồm: hoạt động thể chất, cách nhiệt của trang phục, nhiệt độ không khí, nhiệt độ bức xạ trung bình, vận tốc không khí và độ ẩm tương đối. Trạng thái cân bằng nhiệt có thể đạt được từ nhiều sự kết hợp khác nhau của các yếu tố này. Do đó, không thể xác định giá trị tối ưu độc lập của từng yếu tố đơn lẻ như nhiệt độ không khí, nhiệt độ bức xạ trung bình, vận tốc không khí hoặc độ ẩm tương đối.

ISO 7730 đưa ra các phương pháp dự đoán cảm giác nhiệt tổng quát và mức độ hài lòng của con người khi tiếp xúc với môi trường nhiệt ôn hòa trong các tòa nhà.

Cảm giác tiện nghi nhiệt trên các phương tiện giao thông đường sắt còn bị ảnh hưởng mạnh bởi các yếu tố tạm thời.

Hành khách khi bước lên tàu từ một môi trường có điều kiện nhiệt khác nhau và với mức độ hoạt động thể chất riêng sẽ có trạng thái cân bằng nhiệt và cảm giác nhiệt khác nhau so với môi trường mà họ vừa rời đi. Trong điều kiện thời tiết nóng, hành khách đi tàu đô thị trong vài phút thường thích nhiệt độ thấp hơn và vận tốc không khí cao hơn so với hành khách đi tàu đường dài trong vài giờ. Hơn nữa, việc hành khách điều chỉnh trang phục trong thời gian ở trên tàu cũng là một yếu tố ảnh hưởng bổ sung.

Sự tiện nghi nhiệt có thể được cung cấp còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tạm thời khác. Sự tương tác giữa phương tiện với môi trường ảnh hưởng đến điều kiện nhiệt trong các khu vực có người chiếm dụng theo cách thức động. Các cửa ra vào trong ga tàu, điều kiện thời tiết bên ngoài thay đổi nhanh, mức độ chiếm dụng thay đổi nhanh chóng có thể không được cân bằng kịp thời bởi hệ thống HVAC đã lắp đặt.

Các sự kết hợp giữa nhiệt độ không khí, nhiệt độ bức xạ trung bình, vận tốc không khí và độ ẩm tương đối còn bị giới hạn bởi mật độ chiếm dụng cao, tốc độ trao đổi không khí lớn, khoảng cách ngắn giữa hành khách và các bề mặt xung quanh cùng những ràng buộc kỹ thuật khác của phương tiện giao thông đường sắt.

Tài liệu này tính đến những điều kiện đặc biệt đó trong phương tiện giao thông đường sắt. Nó đề cập đến ảnh hưởng của điều kiện khí hậu bên ngoài đối với việc thiết kế hệ thống HVAC, chất lượng không khí, cũng như các phương pháp đo lường để đạt được sự tiện nghi nhiệt thích hợp. Tài liệu này cũng xem xét các khu vực cụ thể trên phương tiện, như