Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14457:2025 (IEC/TR 62635:2012) về Hướng dẫn về thông tin cuối vòng đời do nhà chế tạo và nhà tái chế cung cấp để tính toán tỉ lệ tái chế của thiết bị điện và điện tử

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14457:2025 (hoàn toàn tương đương với báo cáo kỹ thuật quốc tế IEC/TR 62635:2012) đưa ra hướng dẫn chi tiết về việc cung cấp thông tin cuối vòng đời sản phẩm từ phía nhà chế tạo và nhà tái chế, nhằm phục vụ cho việc tính toán chính xác tỷ lệ tái chế và tỷ lệ phục hồi của các thiết bị điện và điện tử. Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm áp dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp điện và điện tử, cụ thể: Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với tất cả các loại thiết bị điện và điện tử (EEE) khi kết thúc vòng đời sản phẩm, bao gồm cả các linh kiện, phụ tùng cấu thành. Đối tượng áp dụng: Các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, nhà thiết kế thiết bị điện tử; các doanh nghiệp, cơ sở thực hiện hoạt động thu gom, xử lý, tái chế chất thải điện tử; và các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chứng nhận liên quan. Nguyên tắc cốt lõi về trao đổi thông tin cuối vòng đời Thiết lập mối liên kết thông tin chặt chẽ giữa khâu thiết kế, sản xuất (thượng nguồn) và khâu xử lý, tái chế chất thải (hạ nguồn). Đảm bảo tính minh bạch, chính xác và nhất quán của dữ liệu đầu vào phục vụ cho việc tính toán các chỉ số môi trường. Hỗ trợ các nhà chế tạo cải tiến thiết kế sản phẩm theo hướng dễ tháo dỡ, dễ phân loại và tăng cường sử dụng vật liệu có khả năng tái chế cao. Thông tin do nhà chế tạo cung cấp Nhà chế tạo có trách nhiệm cung cấp các thông tin kỹ thuật cần thiết để hỗ trợ quá trình tháo dỡ và phân loại an toàn, hiệu quả: Cấu trúc tổng thể của thiết bị, vị trí của các linh kiện cần chú ý đặc biệt hoặc các bộ phận chứa chất nguy hại cần được bóc tách riêng biệt (như pin, tụ điện, màn hình hiển thị). Danh mục và khối lượng của các loại vật liệu chính cấu thành nên thiết bị, đặc biệt là các loại nhựa, kim loại quý và hợp kim. Hướng dẫn tháo dỡ cơ bản, bao gồm các công cụ cần thiết và các lưu ý về an toàn lao động khi xử lý thiết bị. Thông tin do nhà tái chế cung cấp Nhà tái chế cung cấp các dữ liệu thực tế từ quá trình xử lý để làm cơ sở đối chiếu và tính toán: Thông tin về các công nghệ tái chế hiện có, quy trình xử lý cơ học (nghiền, sàng lọc, phân tách từ tính) và xử lý hóa học hoặc nhiệt luyện. Tỷ lệ thu hồi thực tế đối với từng dòng vật liệu sau khi qua các công đoạn xử lý tại nhà máy. Các hạn chế kỹ thuật, tỷ lệ hao hụt và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tái chế thực tế của các loại vật liệu phức hợp hoặc vật liệu mới. Phương pháp tính toán tỷ lệ tái chế và tỷ lệ phục hồi Tiêu chuẩn hướng dẫn phương pháp luận cụ thể để xác định các chỉ số hiệu quả môi trường: Công thức tính toán: Dựa trên tỷ lệ giữa khối lượng vật liệu thực tế có thể tái chế hoặc phục hồi năng lượng so với tổng khối lượng ban đầu của thiết bị. Phân loại dòng đầu ra: Xác định rõ ràng các phần vật liệu đi vào chuỗi tái chế (recycling), chuỗi phục hồi năng lượng (energy recovery), và phần phải thải bỏ hoặc chôn lấp (disposal). Hệ số hiệu chỉnh: Sử dụng các hệ số thực tế từ nhà tái chế để điều chỉnh kết quả tính toán lý thuyết, giúp phản ánh đúng năng lực công nghệ tái chế tại từng khu vực hoặc quốc gia. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14457:2025 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu chất thải điện tử và tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên tại Việt Nam.