Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14325:2024 về Hỗn hợp thạch cao phospho làm vật liệu san lấp - Yêu cầu chung

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14325:2024 về Hỗn hợp thạch cao phospho làm vật liệu san lấp - Yêu cầu chung được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2024, đưa ra các quy định kỹ thuật và bảo vệ môi trường thống nhất nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn thạch cao phospho phát sinh từ công nghiệp hóa chất, phân bón làm vật liệu san lấp cho các công trình xây dựng và giao thông. Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng Tiêu chuẩn này áp dụng đối với hỗn hợp thạch cao phospho đã qua xử lý hoặc phối trộn với các vật liệu khác để sử dụng làm vật liệu san lấp cho nền đường giao thông, nền móng công trình dân dụng, công nghiệp, và các khu vực cần san lấp mặt bằng. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, xử lý, cung cấp, thiết kế, thi công và giám sát các công trình sử dụng hỗn hợp thạch cao phospho làm vật liệu san lấp tại Việt Nam. Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14325:2024 (Điều 1 đến Điều 4) Điều 1: Phạm vi áp dụng Quy định các yêu cầu kỹ thuật, yêu cầu an toàn môi trường và phương pháp thử đối với hỗn hợp thạch cao phospho dùng làm vật liệu san lấp. Xác định rõ các loại công trình được phép sử dụng hỗn hợp này làm vật liệu san lấp nền, đồng thời loại trừ các khu vực nhạy cảm về môi trường nước hoặc các công trình đê điều đặc thù khi chưa có đánh giá tác động chuyên sâu. Điều 2: Tài liệu viện dẫn Tiêu chuẩn này áp dụng các phương pháp thử nghiệm cơ lý và hóa học từ các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành để đánh giá chất lượng hỗn hợp. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn về xác định thành phần hạt, độ ẩm tối ưu, dung trọng khô lớn nhất, chỉ số sức chịu tải CBR, giới hạn chảy, giới hạn dẻo của đất và đá dăm. Các tiêu chuẩn về môi trường để xác định nồng độ chất ô nhiễm trong nước rỉ (như kim loại nặng, flo, phốt pho) và tiêu chuẩn về an toàn phóng xạ tự nhiên đối với vật liệu xây dựng. Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa Thạch cao phospho (Phosphogypsum - PG): Là chất thải rắn dạng bột mịn, có thành phần chính là canxi sunfat ngậm nước (CaSO4.2H2O), phát sinh từ quá trình sản xuất axit photphoric bằng phương pháp ướt từ quặng apatit. Hỗn hợp thạch cao phospho làm vật liệu san lấp: Là vật liệu được tạo thành từ việc phối trộn thạch cao phospho với các chất liên kết (như vôi, xi măng), phụ gia hoạt tính (như tro bay, xỉ lò cao) hoặc các loại đất, cát tự nhiên nhằm cải thiện tính chất cơ lý và kiểm soát an toàn môi trường. Độ ẩm tối ưu và dung trọng khô lớn nhất: Các thông số kỹ thuật xác định qua thí nghiệm đầm nén tiêu chuẩn để phục vụ công tác thi công đầm chặt ngoài hiện trường. Điều 4: Yêu cầu chung Hỗn hợp thạch cao phospho trước khi đưa vào sử dụng phải được kiểm soát nghiêm ngặt cả về chỉ tiêu kỹ thuật cơ lý lẫn chỉ tiêu an toàn môi trường. Về chỉ tiêu kỹ thuật: Hỗn hợp phải đảm bảo các yêu cầu về thành phần hạt, giới hạn chảy, giới hạn dẻo, chỉ số CBR và độ nở thể tích phù hợp với yêu cầu thiết kế của từng hạng mục công trình san lấp cụ thể. Về chỉ tiêu môi trường: Hàm lượng các chất độc hại hòa tan trong nước rỉ từ hỗn hợp (như flo, phốt phát, kim loại nặng) không được vượt quá ngưỡng giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp hoặc nước mặt. Về an toàn phóng xạ: Chỉ số hoạt độ phóng xạ tự nhiên của hỗn hợp thạch cao phospho phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn bức xạ đối với vật liệu xây dựng, đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người và môi trường xung quanh trong suốt quá trình sử dụng. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14325:2024 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng để thúc đẩy việc tái chế, sử dụng hiệu quả bã thải thạch cao phospho trong ngành xây dựng và bảo vệ môi trường tại Việt Nam.