Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14174:2024 về Phân bón - Phương pháp định lượng Bacillus amyloliquefaciens - Kỹ thuật đếm khuẩn lạc
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 14174:2024
PHÂN BÓN - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG BACILLUS AMYLOLIQUEFACIENS - KỸ THUẬT ĐẾM KHUẨN LẠC
Fertilizer - Enumeration of Bacillus amyloliquefaciens - The plate count method
Lời nói đầu
TCVN 14174:2024 do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
PHÂN BÓN - PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG BACILLUS AMYLOLIQUEFACIENS - KỸ THUẬT ĐẾM KHUẨN LẠC
Fertilizer - Enumeration of Bacillus amyloliquefaciens - The plate count method
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng B. amyloliquefaciens (bao gồm loài đồng danh Bacillus velezensis) trong phân bón hoặc nguyên liệu sản xuất phân bón bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc.
Tiêu chuẩn này sử dụng quy trình real-time PCR cho phép thử khẳng định B. amyloliquefaciens và loài đồng danh.
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau là rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 6166, Phân bón vi sinh vật cố định nitơ.
TCVN 6404 (ISO 7218), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Yêu cầu chung và hướng dẫn kiểm tra vi sinh vật.
TCVN 7682 (ISO 20838), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Phản ứng chuỗi Polymeraza (PCR) để phát hiện sinh vật gây bệnh từ thực phẩm. Yêu cầu về khuếch đại và phát hiện đối với các phương pháp định tính.
TCVN 7700-2 (ISO 11290-2), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Phương pháp phát hiện và định lượng Listeria monocytogenes. Phần 2: Phương pháp định lượng.
TCVN 8128 (ISO 11133), Vi sinh vật trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và nước. Chuẩn bị, sản xuất, bảo quản và thử hiệu năng của môi trường nuôi cấy.
TCVN 11133 (ISO 22119), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Phản ứng chuỗi polymerase real-time (PCR real-time) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm - Định nghĩa và yêu cầu chung.
TCVN 11134 (ISO 22174), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Phản ứng chuỗi polymerase (PCR) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm. Định nghĩa và yêu cầu chung.
TCVN 11925 (ISO 20837), Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Phản ứng chuỗi Polymerase (PCR) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm. Yêu cầu về chuẩn bị mẫu để phát hiện định tính.
TCVN 12105:2018, Phân bón vi sinh vật - Lấy mẫu.
3 Thuật ngữ và định nghĩa
Trong tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ, định nghĩa sau:
3.1
Môi trường nuôi cấy sinh màu Bacillus (Bacillus chromogenic medium - BM)
Là môi trường nuôi cấy vi khuẩn thuộc nhóm Bacillus, giúp nhận dạng nhanh các loài Bacillus dựa trên màu sắc và hình dạng các đơn vị hình thành khuẩn lạc (colony forming unit - <
| Số hiệu | TCVN14174:2024 |
|---|---|
| Loại văn bản | Tiêu chuẩn Việt Nam |
| Lĩnh vực | Môi trường – Công nghệ |
| Ngày ban hành | 01/01/2024 |
| Ngày hiệu lực | 11/07/2026 |
| Nơi ban hành | *** |
| Người ký | *** |
| Tình trạng | Chưa xác định |
Tóm tắt mang tính tham khảo.
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14174:2024 về Phân bón - Phương pháp định lượng Bacillus amyloliquefaciens - Kỹ thuật đếm khuẩn lạc là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định quy trình xác định mật độ vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens sống trong các sản phẩm phân bón bằng phương pháp nuôi cấy phân lập và đếm khuẩn lạc trực tiếp. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens áp dụng cho các loại phân bón vi sinh vật, phân bón hữu cơ vi sinh và các sản phẩm phân bón khác có chứa chủng vi sinh vật này. Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, khảo nghiệm, kiểm nghiệm và quản lý nhà nước về chất lượng phân bón tại Việt Nam. Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14174:2024 1. Nguyên tắc của phương pháp định lượng Phương pháp dựa trên kỹ thuật đếm khuẩn lạc (colony-counting technique) sau khi nuôi cấy vi sinh vật hiếu khí trên môi trường thạch dinh dưỡng thích hợp. Mẫu phân bón được chuẩn bị và tiến hành pha loãng theo các dãy thập phân liên tiếp để giảm mật độ vi sinh vật về mức tối ưu cho việc đếm khuẩn lạc. Dịch mẫu sau khi pha loãng được cấy trải hoặc cấy đổ đĩa trên môi trường thạch dinh dưỡng chuyên biệt, sau đó đem nuôi ủ trong điều kiện nhiệt độ và thời gian quy định để kích thích sự phát triển của Bacillus amyloliquefaciens thành các khuẩn lạc riêng biệt có thể quan sát và nhận biết bằng mắt thường. 2. Thiết bị, dụng cụ và môi trường nuôi cấy Thiết bị và dụng cụ: Yêu cầu sử dụng các thiết bị phòng thử nghiệm vi sinh tiêu chuẩn bao gồm tủ ấm (duy trì nhiệt độ ổn định), nồi hấp tiệt trùng (autoclave), tủ cấy vô trùng (tủ an toàn sinh học cấp II), cân phân tích, máy lắc trộn mẫu, kính hiển vi quang học và các dụng cụ thủy tinh vô trùng như đĩa Petri, ống nghiệm, pipet. Môi trường nuôi cấy và hóa chất: Sử dụng các môi trường dinh dưỡng tiêu chuẩn (như Nutrient Agar hoặc môi trường tương đương) và các dung dịch pha loãng vô trùng (như nước muối sinh lý hoặc dung dịch đệm peptone) được chuẩn bị và kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt trước khi sử dụng. 3. Quy trình tiến hành thử nghiệm Chuẩn bị mẫu thử: Tiến hành đồng nhất mẫu phân bón. Đối với phân bón dạng rắn, thực hiện cân một lượng mẫu xác định và hòa tan, phân tán đều trong dung dịch pha loãng vô trùng. Đối với phân bón dạng lỏng, tiến hành đong thể tích trực tiếp. Pha loãng mẫu: Thực hiện quy trình pha loãng mẫu theo dãy thập phân (10 -1 , 10 -2 , 10 -3 ... cho đến nồng độ thích hợp) để đảm bảo mật độ khuẩn lạc mọc trên đĩa nằm trong giới hạn đếm tối ưu. Cấy mẫu và nuôi ủ: Chuyển một lượng thể tích dịch mẫu đã pha loãng lên đĩa môi trường thạch dinh dưỡng bằng phương pháp cấy trải hoặc cấy đổ đĩa. Tiến hành nuôi ủ các đĩa cấy trong tủ ấm ở nhiệt độ và thời gian quy định phù hợp với đặc tính sinh trưởng của Bacillus amyloliquefaciens. Đếm khuẩn lạc và nhận dạng: Chọn các đĩa cấy có số lượng khuẩn lạc nằm trong khoảng từ 30 đến 300 khuẩn lạc để tiến hành đếm. Nhận dạng khuẩn lạc Bacillus amyloliquefaciens dựa trên các đặc điểm hình thái đặc trưng (như dạng rìa, bề mặt, màu sắc khuẩn lạc) và thực hiện các thử nghiệm khẳng định sinh hóa hoặc soi kính hiển vi nếu cần thiết. 4. Tính toán và biểu thị kết quả Mật độ vi khuẩn Bacillus amyloliquefaciens trong mẫu phân bón được tính toán dựa trên số lượng khuẩn lạc đếm được trên các đĩa cấy đã chọn, thể tích dịch cấy phân bố trên đĩa và hệ số pha loãng tương ứng. Kết quả cuối cùng được biểu thị dưới dạng số đơn vị hình thành khuẩn lạc (CFU) trên một gam mẫu (CFU/g) đối với phân bón dạng rắn hoặc trên một mililít mẫu (CFU/ml) đối với phân bón dạng lỏng. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14174:2024 có hiệu lực kể từ ngày ban hành và công bố chính thức. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là công cụ kỹ thuật thống nhất, giúp nâng cao tính chính xác và độ tin cậy trong việc kiểm tra, giám sát chất lượng các sản phẩm phân bón vi sinh trên thị trường.
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14110:2024 về Phân bón - Xác định hàm lượng vitamin nhóm K bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC)
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14262:2024 về Phân bón - Định lượng Lactobacillus plantarum/Lactobacillus acidophilus bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc và real-time PCR
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14215:2024 về Phân bón - Định lượng Saccharomyces sp. Bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14331:2025 về Phân bón - Xác định myo-inositol bằng phương pháp sắc ký khí khối phổ (GC-MS)
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14470:2025 về Phân bón - Xác định hàm lượng axit salicylic bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC)
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14471:2025 về Phân bón - Xác định hàm lượng axit lactic bằng phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14387:2025 về Phân bón - Định lượng nấm Penicillium spp. Bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc và khẳng định bằng phản ứng chuỗi polymerase (PCR)
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14391:2025 về Phân bón - Định lượng Bacillus mycoides bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc và khẳng định bằng phản ứng chuỗi polymerase (PCR) kết hợp giải trình tự gen
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7700-2:2007 (ISO 11290-2:1998, With Amendment 1:2004) về Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Phương pháp phát hiện và định lượng Listeria monocytogenes - Phần 2: Phương pháp định lượng
- Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6166:2002 về Phân bón vi sinh vật cố định nitơ
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7682:2007 (ISO 20838 : 2006) về Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Phản ứng chuỗi polymeraza (PCR) để phát hiện sinh vật gây bệnh từ thực phẩm - Yêu cầu về khuếch đại và phát hiện đối với các phương pháp định tính
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8128:2015 (ISO 11133:2014) về Vi sinh vật trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và nước - Chuẩn bị, sản xuất, bảo quản và thử hiệu năng của môi trường nuôi cấy
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11133:2015 (ISO 22119:2011) về Vi sinh vật trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi - Phản ứng chuỗi polymerase real-time (pcr real-time) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm - Định nghĩa và yêu cầu chung Vi sinh vật trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi. Phản ứng chuỗi polymerase real-time (pcr real-time) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm. Định nghĩa và yêu cầu chung
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11134:2015 (ISO 22174:2005) về Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Phản ứng chuỗi polymerase (PCR) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm - Định nghĩa và yêu cầu chung
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6404:2016 (ISO 7218:2007 with amendment 1:2013) về Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Yêu cầu chung và hướng dẫn kiểm tra vi sinh vật
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11925:2017 (ISO 20837:2006) về Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Phản ứng chuỗi polymerase (PCR) để phát hiện vi sinh vật gây bệnh từ thực phẩm - Yêu cầu về chuẩn bị mẫu để phát hiện định tính
- Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12105:2018 về Phân bón vi sinh vật - Lấy mẫu