Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12709-2-27:2024 về Quy trình giám định côn trùng và nhện nhỏ hại thực vật - Phần 2-27: Yêu cầu cụ thể đối với quy trình giám định ruồi đục quả thuộc giống Ceratitis

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12709-2-27:2024 quy định chi tiết về Quy trình giám định côn trùng và nhện nhỏ hại thực vật - Phần 2-27: Yêu cầu cụ thể đối với quy trình giám định ruồi đục quả thuộc giống Ceratitis. Đây là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quan trọng, thiết lập các tiêu chuẩn đồng bộ nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác kiểm dịch thực vật và bảo vệ sản xuất nông nghiệp trong nước. Phạm vi áp dụng và đối tượng thực hiện Tiêu chuẩn này quy định quy trình, phương pháp và các yêu cầu kỹ thuật cụ thể để giám định các loài ruồi đục quả thuộc giống Ceratitis (họ Tephritidae, bộ Diptera) gây hại cho thực vật và sản phẩm thực vật. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ và kiểm dịch thực vật, các phòng thử nghiệm, tổ chức giám định và các cá nhân thực hiện nhiệm vụ giám định côn trùng hại thực vật tại Việt Nam. Các nội dung cốt lõi của quy trình giám định Quy trình giám định ruồi đục quả thuộc giống Ceratitis được xây dựng dựa trên các nguyên tắc khoa học nghiêm ngặt, bao gồm các bước cơ bản sau: Thu thập và tiếp nhận mẫu vật: Hướng dẫn phương pháp thu thập mẫu vật từ các lô vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu hoặc từ các chương trình điều tra, giám sát dịch hại trên đồng ruộng. Mẫu vật thu thập có thể ở các pha phát triển khác nhau như thành trùng (ruồi trưởng thành), ấu trùng (dòi) hoặc nhộng. Bảo quản và chuẩn bị mẫu: Quy định các phương pháp bảo quản mẫu vật phù hợp cho từng pha phát triển (sử dụng cồn chuyên dụng hoặc các dung dịch định hình) nhằm giữ nguyên vẹn các đặc điểm hình thái phục vụ cho quá trình phân tích. Đối với ấu trùng hoặc nhộng, tiêu chuẩn hướng dẫn phương pháp nuôi dưỡng để phát triển thành thành trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm nhằm tạo thuận lợi cho việc định danh. Thiết bị, dụng cụ và hóa chất: Xác định danh mục các trang thiết bị tối thiểu cần thiết như kính hiển vi soi nổi có độ phóng đại cao, kính hiển vi quang học, dụng cụ phẫu thuật côn trùng, lam, lamen và các hóa chất xử lý mẫu (như dung dịch KOH, cồn, glycerin). Phương pháp giám định hình thái học: Đây là phương pháp cốt lõi để định danh giống Ceratitis. Quy trình tập trung vào việc quan sát và phân tích các đặc điểm hình thái đặc trưng dưới kính hiển vi bao gồm: cấu trúc và vân cánh, hệ thống lông trên đầu và ngực, cấu tạo bộ phận sinh dục của thành trùng đực và cái, cũng như đặc điểm tấm thở phía sau của ấu trùng tuổi 3. Sử dụng khóa phân loại và tài liệu đối chiếu: Hướng dẫn sử dụng các khóa phân loại chuẩn quốc tế để định danh chính xác đến cấp loài đối với các loài ruồi đục quả thuộc giống Ceratitis có nguy cơ xâm nhiễm cao (ví dụ như loài Ceratitis capitata - ruồi đục quả Địa Trung Hải). Lập hồ sơ và báo cáo kết quả: Quy định cụ thể về việc ghi chép nhật ký giám định, lập phiếu kết quả giám định và phương pháp lưu giữ mẫu vật chuẩn phục vụ công tác đối chiếu, khiếu nại hoặc nghiên cứu sau này. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12709-2-27:2024 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật pháp lý để các cơ quan chức năng thực hiện việc kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn các loài ruồi đục quả nguy hiểm thuộc giống Ceratitis xâm nhập vào Việt Nam qua con đường thương mại quốc tế.