Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12371-2-15:2024 về Quy trình giám định vi khuẩn, virus, phytoplasma gây hại thực vật - Phần 2-15: Yêu cầu cụ thể đối với quy trình giám định Virus nhăn nâu quả cà chua (Tomato brown rugose fruit virus - ToBRFV)

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12371-2-15:2024 về Quy trình giám định vi khuẩn, virus, phytoplasma gây hại thực vật - Phần 2-15: Yêu cầu cụ thể đối với quy trình giám định Virus nhăn nâu quả cà chua (Tomato brown rugose fruit virus - ToBRFV) quy định các yêu cầu kỹ thuật và quy trình chuẩn hóa nhằm phát hiện và giám định chính xác loài virus gây hại nguy hiểm này trên các đối tượng thực vật ký chủ. Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định quy trình giám định virus nhăn nâu quả cà chua (Tomato brown rugose fruit virus - ToBRFV) gây hại thực vật. Quy trình này áp dụng cho các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm dịch thực vật và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các mẫu vật thực vật bao gồm hạt giống, cây giống, lá, quả, thân của cây cà chua (Solanum lycopersicum), ớt (Capsicum spp.) và các loài cây ký chủ khác có khả năng nhiễm virus ToBRFV. Nội dung cốt lõi của quy trình giám định Tiêu chuẩn thiết lập một quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt từ khâu thu thập mẫu, chuẩn bị mẫu đến các bước phân tích phòng thí nghiệm nhằm đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy cao của kết quả giám định: Thu thập và chuẩn bị mẫu thử: Hướng dẫn chi tiết phương pháp lấy mẫu đối với các bộ phận cây trồng có triệu chứng điển hình (như lá bị khảm, nhăn nheo, quả có đốm nâu, biến dạng) hoặc lấy mẫu ngẫu nhiên đối với các lô hạt giống nhập khẩu nhằm phát hiện sớm nguồn bệnh. Phương pháp phát hiện bằng kỹ thuật sinh học phân tử: Đây là phương pháp chủ đạo được quy định để xác định sự hiện diện của virus thông qua việc phát hiện vật chất di truyền (RNA) của ToBRFV. Sử dụng kỹ thuật RT-PCR (Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) với các cặp mồi đặc hiệu để khuếch đại đoạn gen mục tiêu của virus. Sử dụng kỹ thuật Real-time RT-PCR để tăng độ nhạy và độ đặc hiệu, cho phép phát hiện virus ngay cả ở mật độ thấp trong mẫu hạt giống hoặc mô thực vật. Phương pháp sàng lọc huyết thanh học (ELISA): Áp dụng kỹ thuật ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) để sàng lọc nhanh số lượng mẫu lớn, phát hiện kháng nguyên vỏ capsid của virus ToBRFV trong các mẫu lá hoặc quả tươi. Xác định trình tự gen (Sequencing): Trong các trường hợp phát hiện lần đầu, mẫu nghi ngờ hoặc cần khẳng định chắc chắn, tiêu chuẩn yêu cầu thực hiện giải trình tự sản phẩm PCR và so sánh với cơ sở dữ liệu gen quốc tế để định danh chính xác loài virus. Đánh giá và kết luận kết quả: Quy định các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt đối với các phản ứng (bao gồm đối chứng dương, đối chứng âm, đối chứng nội) để đảm bảo kết quả thử nghiệm không bị ngoại nhiễm hoặc âm tính giả. Kết luận giám định phải dựa trên sự đồng nhất của các kết quả thử nghiệm theo sơ đồ chẩn đoán quy định. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12371-2-15:2024 được ban hành và áp dụng theo các quyết định công bố của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tình trạng hiệu lực cụ thể và các văn bản hướng dẫn thi hành kèm theo hiện đang được cập nhật liên tục trên hệ thống.