Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11843:2025 (CIE S 025:2015 with SP1:2019) về Bóng đèn LED, đèn điện LED, môđun LED, đèn điện OLED và các nguồn sáng OLED - Phương pháp thử

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11843:2025 (được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế CIE S 025:2015 cùng sửa đổi SP1:2019) quy định các phương pháp thử nghiệm thống nhất và có độ tái lập cao đối với bóng đèn LED, đèn điện LED, môđun LED, đèn điện OLED và các nguồn sáng OLED. Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt đối với phép đo quang học, đo màu và đo điện năng của các thiết bị chiếu sáng công nghệ rắn (SSL), phục vụ công tác đánh giá hợp chuẩn, hợp quy và kiểm định chất lượng sản phẩm tại Việt Nam. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức thử nghiệm, phòng thí nghiệm chất lượng, các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến việc đánh giá, chứng nhận chất lượng các sản phẩm chiếu sáng công nghệ LED và OLED. Phạm vi điều chỉnh: Tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết các phương pháp đo lường thông số quang học (quang thông, cường độ sáng, hiệu suất phát quang), thông số màu sắc (tọa độ màu, nhiệt độ màu tương quan, chỉ số hoàn màu) và các thông số điện năng liên quan của nguồn sáng LED và OLED hoạt động với điện áp nguồn xoay chiều (AC) hoặc một chiều (DC). Điều kiện môi trường và thiết lập thử nghiệm tiêu chuẩn Nhiệt độ và độ ẩm môi trường: Phép đo phải được thực hiện trong môi trường kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt, thông thường duy trì ở mức 25 độ C với dung sai cho phép cực nhỏ. Độ ẩm tương đối phải được giữ ở mức thích hợp để không gây ngưng tụ nước trên thiết bị thử nghiệm. Kiểm soát lưu chuyển không khí: Phòng thử nghiệm phải đảm bảo không có gió lùa hoặc dòng khí lưu thông mạnh để tránh làm mát cưỡng bức thiết bị LED/OLED, gây sai lệch kết quả đo do đặc tính nhạy cảm với nhiệt độ của công nghệ bán dẫn. Nguồn điện cung cấp: Nguồn điện cấp cho thiết bị thử nghiệm phải có độ ổn định cao. Độ méo hài tổng (THD) của nguồn điện xoay chiều và độ gợn sóng của nguồn điện một chiều phải nằm trong giới hạn cho phép cực thấp theo quy định của tiêu chuẩn. Trạng thái ổn định nhiệt (Vận hành trước khi đo): Thiết bị chiếu sáng LED/OLED phải được bật sáng và vận hành liên tục cho đến khi đạt trạng thái ổn định nhiệt độ và quang thông trước khi tiến hành ghi nhận số liệu chính thức. Phương pháp đo quang học và phân bố ánh sáng Đo tổng quang thông bằng hệ thống tích hợp cầu (Integrating Sphere): Phương pháp này sử dụng đầu thu quang học kết hợp với mặt cầu phản xạ khuếch tán để đo tổng lượng ánh sáng phát ra từ nguồn sáng. Phương pháp này phù hợp cho các nguồn sáng có kích thước nhỏ, môđun LED hoặc bóng đèn LED đơn lẻ. Đo bằng máy đo phân bố quang (Goniophotometer): Phương pháp này đo cường độ sáng tại các góc hướng khác nhau trong không gian để tính toán tổng quang thông và vẽ biểu đồ phân bố cường độ sáng. Đây là phương pháp bắt buộc đối với các bộ đèn điện LED/OLED có kích thước lớn hoặc có hướng chiếu sáng đặc thù. Yêu cầu đối với đầu thu quang học (Photometer): Đầu thu phải có đặc tuyến nhạy phổ phù hợp tối đa với hàm hiệu suất quang phổ của mắt người để đảm bảo kết quả đo quang thông chính xác. Phương pháp đo đặc tính màu sắc Sử dụng máy đo phổ bức xạ (Spectroradiometer): Tiêu chuẩn khuyến nghị sử dụng máy đo phổ bức xạ để thu nhận phổ phân bố năng lượng của nguồn sáng, từ đó tính toán chính xác các thông số màu sắc. Các chỉ tiêu màu sắc cần xác định: Bao gồm tọa độ màu trong không gian màu CIE, nhiệt độ màu tương quan (CCT), chỉ số hoàn màu (CRI - Ra và các chỉ số hoàn màu đặc biệt), cùng độ lệch màu so với nguồn sáng chuẩn. Độ đồng đều màu sắc theo góc: Đối với các bộ đèn có hướng, tiêu chuẩn hướng dẫn cách đo sự thay đổi tọa độ màu tại các góc chiếu khác nhau để đánh giá chất lượng phân bổ màu sắc của chùm sáng. Yêu cầu về báo cáo thử nghiệm và độ không đảm bảo đo Nội dung báo cáo thử nghiệm: Báo cáo phải thể hiện đầy đủ thông tin về đối tượng thử nghiệm, điều kiện môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió), thông số điện vận hành (điện áp, dòng điện, công suất, hệ số công suất), phương pháp đo áp dụng và các kết quả đo quang, đo màu chi tiết. Đánh giá độ không đảm bảo đo: Phòng thử nghiệm phải thực hiện phân tích và công bố độ không đảm bảo đo đối với các phép đo quang thông, tọa độ màu và hiệu suất phát quang nhằm khẳng định độ tin cậy của kết quả thử nghiệm theo chuẩn mực quốc tế. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11843:2025 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các tiêu chuẩn thử nghiệm cũ nhằm tiệm cận hoàn toàn với các tiêu chuẩn kỹ thuật mới nhất của Ủy ban Quốc tế về Chiếu sáng (CIE), tạo điều kiện thuận lợi cho việc thừa nhận lẫn nhau về kết quả thử nghiệm giữa Việt Nam và quốc tế.