Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-30-1:2025 (ISO/IEC 29341-30-1:2017) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 30-1: Giao thức điều khiển thiết bị điều khiển và quản lý IoT - Tổng quan về kiến trúc điều khiển và quản lý IoT

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-30-1:2025 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 29341-30-1:2017) về Công nghệ thông tin - Kiến trúc thiết bị UPnP - Phần 30-1: Giao thức điều khiển thiết bị điều khiển và quản lý IoT - Tổng quan về kiến trúc điều khiển và quản lý IoT đưa ra các quy định kỹ thuật nền tảng nhằm chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu và giao thức tương tác giữa các thiết bị trong hệ sinh thái Internet vạn vật (IoT). Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn Tiêu chuẩn này hướng tới việc áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình nghiên cứu, phát triển, sản xuất và vận hành các thiết bị công nghệ thông tin, đặc biệt là các thiết bị IoT tích hợp kiến trúc UPnP. Tiêu chuẩn cung cấp khung kiến trúc chung để quản lý, điều khiển và giám sát các cảm biến cũng như thiết bị chấp hành trong môi trường mạng kết nối. Cấu trúc phân cấp của mô hình dữ liệu IoT Mô hình dữ liệu trong kiến trúc điều khiển và quản lý IoT được tổ chức theo dạng cây logic phân cấp, bao gồm các thành phần cốt lõi sau: Phần tử gốc (Root): Là điểm khởi đầu cao nhất của cây logic trong mô hình dữ liệu. Phần tử gốc đóng vai trò định hình toàn bộ cấu trúc phân cấp phía dưới và là điểm truy cập đầu tiên để định vị các nhánh dữ liệu của thiết bị. Phần tử nút (Node): Là các phần tử trung gian nằm trong cây logic, biểu diễn cấu trúc phân cấp của mô hình dữ liệu. Các nút này giúp phân loại, nhóm gộp các thông tin và chức năng của thiết bị IoT theo các cấp độ quản lý khác nhau. Phần tử lá (Leaf): Là các phần tử cuối cùng nằm ở các đầu nhánh của cây logic trong mô hình dữ liệu. Phần tử lá không phân nhánh thêm và là nơi chứa các giá trị dữ liệu cụ thể, các thuộc tính kỹ thuật hoặc trạng thái hoạt động trực tiếp của thiết bị. Cơ chế đọc, ghi thông số và truy cập dữ liệu cảm biến Để đảm bảo khả năng tương tác và trao đổi thông tin thông suốt giữa các thiết bị điều khiển và thiết bị IoT, tiêu chuẩn quy định rõ phương thức xử lý dữ liệu: Đọc và ghi các giá trị thông số: Tiêu chuẩn thiết lập chi tiết quy trình đọc và ghi các giá trị thông số thuộc mô hình dữ liệu. Các giá trị thông số này đóng vai trò cung cấp thông tin mô tả về các bộ cảm biến, cấu hình hoạt động và xác định rõ các kiểu dữ liệu mà các bộ cảm biến này có khả năng cung cấp cho hệ thống điều khiển. Truy cập dữ liệu thực tế: Các giá trị dữ liệu thực tế được thu thập và cung cấp bởi bộ cảm biến trong quá trình vận hành sẽ không được truy cập trực tiếp qua cấu trúc thông số tĩnh, mà được truy cập thông qua việc sử dụng dịch vụ truyền tải cảm biến chung (generic sensor transport service). Cơ chế này giúp tối ưu hóa hiệu năng truyền tải và đảm bảo tính thời gian thực của dữ liệu cảm biến. Hiệu lực thi hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10176-30-1:2025 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố ban hành, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho việc phát triển các giải pháp IoT chuẩn hóa tại Việt Nam.