Thông tư 86/2026/TT-BQP quy định danh mục đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư 86/2026/TT-BQP do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành ngày quy định chi tiết về danh mục các đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù, đồng thời thiết lập quy trình nghiêm ngặt về việc phát hiện, thu giữ, bảo quản và xử lý các đồ vật này trong phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Văn bản này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, thay thế hoàn toàn cho Thông tư số 184/2019/TT-BQP ngày 04 tháng 12 năm 2019. Dưới đây là bản tóm tắt chuyên sâu và chi tiết toàn bộ nội dung cốt lõi của Thông tư 86/2026/TT-BQP: 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1, Điều 2 và Điều 3) Thông tư quy định rõ ràng về phạm vi và các đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp nhằm bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho các cơ sở giam giữ trong Quân đội: Phạm vi điều chỉnh: Danh mục đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù và quy trình phát hiện, thu giữ, bảo quản, xử lý các đồ vật này thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng. Đối tượng áp dụng: Bao gồm các trại giam, trại tạm giam, phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam trong Quân đội nhân dân; các điểm lao động, dạy nghề dành cho phạm nhân; buồng điều trị phạm nhân tại các cơ sở y tế; phạm nhân đang chấp hành án; và mọi cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan. Giải thích thuật ngữ quan trọng: "Nơi chấp hành án phạt tù" được định nghĩa rộng, bao gồm cả cơ sở giam giữ, điểm lao động, dạy nghề và buồng điều trị y tế cho phạm nhân. "Đồ vật cấm" là những thứ có thể gây mất an toàn, bị lợi dụng để vi phạm nội quy, pháp luật hoặc cản trở công tác quản lý, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. 2. Danh mục 12 nhóm đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù (Điều 4) Thông tư quy định chi tiết 12 nhóm đồ vật tuyệt đối không được phép mang vào nơi chấp hành án phạt tù, trừ trường hợp được Thủ trưởng cơ sở giam giữ đồng ý cho mục đích nghiệp vụ, bảo vệ hoặc y tế đặc thù: Nhóm 1: Vũ khí quân dụng, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, súng săn, các loại vũ khí có tính năng tương tự và linh kiện lắp ráp; vật liệu nổ và tiền chất thuốc nổ. Nhóm 2: Công cụ hỗ trợ như các loại súng bắn đạn nhựa, cao su, hơi cay, súng bắn điện, chất độc, chất gây mê; dùi cui điện, cao su, kim loại; khóa số 8, bàn chông, dây kẽm gai; áo giáp, mũ chống đạn và các công cụ có tính năng tương đương. Nhóm 3: Chất ma túy, tiền chất ma túy; chất gây mê, chất độc, khí độc, chất phóng xạ và hóa chất độc hại, nguy hiểm. Nhóm 4: Chất cháy, chất gây cháy và các đồ vật có khả năng phát hỏa. Nhóm 5: Thiết bị, linh kiện điện tử, thiết bị thông tin liên lạc, máy ghi âm, ghi hình, đồng hồ. Ngoại lệ: Các thiết bị điện tử y tế hỗ trợ sức khỏe (máy đo huyết áp, máy trợ thính, máy trợ tim...) được pháp luật y tế cho phép và có sự đồng ý của Thủ trưởng cơ sở giam giữ. Nhóm 6: Thiết bị đun nấu, phích nước; đồ vật bằng kim loại, sành, sứ, đá, thủy tinh, đất nung; đồ vật sắc nhọn, các loại dây có thể dùng làm hung khí hoặc công cụ trốn trại, tự sát, gây thương tích. Nhóm 7: Thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh, thuốc hướng thần, thực phẩm chức năng chưa được Thủ trưởng cơ sở phê duyệt; rượu, bia, đồ uống có cồn, thuốc lá, thuốc lào, xì gà và các chất kích thích khác. Nhóm 8: Thực phẩm tươi sống hoặc thực phẩm đã qua chế biến nhưng không có điều kiện bảo quản an toàn, không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhóm 9: Giấy tờ tùy thân, giấy tờ cư trú, bằng cấp, chứng chỉ và các giấy tờ chứng nhận cá nhân khác. Nhóm 10: Sách, báo, ấn phẩm không xuất bản hợp pháp; tài liệu, tranh ảnh, băng đĩa có nội dung chống phá Nhà nước, truyền đạo trái phép, mê tín dị đoan, đồi trụy hoặc ảnh hưởng xấu đến giáo dục cải tạo; các loại bài lá và công cụ dùng để đánh bạc. Nhóm 11: Tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ, giấy tờ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, thẻ ngân hàng và các loại thẻ thanh toán điện tử. Nhóm 12: Các đồ vật khác có thể gây mất an toàn, gây hại cho sức khỏe, môi trường hoặc bị lợi dụng để vi phạm nội quy. 3. Quy trình phát hiện, thu giữ và bảo quản đồ vật cấm (Điều 5) Việc phát hiện và xử lý ban đầu đối với đồ vật cấm phải tuân thủ quy trình chặt chẽ để bảo đảm tính pháp lý: Lập biên bản vi phạm: Khi phát hiện, cán bộ phải lập biên bản vi phạm và biên bản thu giữ ngay lập tức. Biên bản phải mô tả chi tiết về số lượng, khối lượng, chủng loại, hình dạng, kích thước, màu sắc và tình trạng của đồ vật. Niêm phong bắt buộc: Đối với các đồ vật nghi là vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, ma túy hoặc các vật phẩm dễ niêm phong khác, phải tiến hành niêm phong dưới sự chứng kiến và ký xác nhận của người lập biên bản, người vi phạm và người chứng kiến. Trường hợp khuyết danh: Nếu phát hiện đồ vật cấm mà không rõ chủ sở hữu hoặc đối tượng vắng mặt, phải lập biên bản thu giữ có chữ ký của ít nhất 02 người chứng kiến, tiến hành niêm phong (nếu cần) và xác minh làm rõ. Trách nhiệm bảo quản: Cán bộ thu giữ phải báo cáo ngay Thủ trưởng cơ sở giam giữ. Cơ sở giam giữ có trách nhiệm bố trí kho lưu giữ chuyên biệt, phân công cán bộ quản lý, ghi chép sổ sách đầy đủ, không để xảy ra mất mát, hư hỏng. 4. Phương thức xử lý cụ thể đối với từng nhóm đồ vật cấm (Điều 6) Thông tư phân loại cụ thể cách thức xử lý đối với từng nhóm đồ vật sau khi bị thu giữ: Đối với vũ khí, công cụ hỗ trợ, chất ma túy (Khoản 1, 2, 3 Điều 4): Cơ sở giam giữ phải kiểm tra, xác minh và chuyển ngay hồ sơ, tang vật cho cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật. Đối với chất cháy, thiết bị điện tử (Khoản 4, 5 Điều 4): Tiến hành xác minh. Nếu có dấu hiệu tội phạm hoặc không thể tự kiểm tra dữ liệu bên trong, phải báo cáo cơ quan thẩm quyền giải quyết. Nếu không có dấu hiệu tội phạm: tiêu hủy nếu không có giá trị; nếu có giá trị thì niêm phong, bảo quản để trả lại cho phạm nhân khi chấp hành xong án phạt (hoặc khi được đặc xá, tha tù trước thời hạn, tạm đình chỉ) hoặc bàn giao cho người nhận trách nhiệm khi chuyển trại. Đối với thiết bị đun nấu, đồ sắc nhọn, thuốc lá, thuốc men không phép (Khoản 6, 7, 8 Điều 4): Thủ trưởng cơ sở giam giữ ra quyết định tiêu hủy dựa trên kết quả họp của Hội đồng xử lý đồ vật cấm. Đối với giấy tờ tùy thân (Khoản 9 Điều 4): Chuyển cho bộ phận lưu ký quản lý và trả lại cho phạm nhân khi chấp hành xong án phạt tù, đặc xá, tha tù trước thời hạn, tạm đình chỉ, chuyển trại hoặc trả cho thân nhân theo nguyện vọng của phạm nhân. Đối với ấn phẩm độc hại, công cụ đánh bạc (Khoản 10, 12 Điều 4): Tiến hành kiểm tra, xác minh, lập hồ sơ và tổ chức tiêu hủy. Đối với tiền mặt, vàng bạc, đá quý, thẻ ngân hàng (Khoản 11 Điều 4): Nếu phạm nhân tự nguyện giao nộp trước khi bị phát hiện: Được gửi lưu ký hoặc bàn giao cho người thân theo đề nghị. Nếu bị phát hiện, thu giữ : Niêm phong, bảo quản. Nếu xác định được chủ sở hữu hợp pháp, trả lại sau khi xử lý vi phạm hoặc khi phạm nhân chấp hành xong án phạt. Nếu không xác định được chủ sở hữu, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý theo pháp luật. Đồ vật liên quan đến vụ án hình sự: Chuyển giao toàn bộ cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. 5. Hội đồng xử lý đồ vật cấm và Hồ sơ xử lý (Điều 6 và Điều 7) Để bảo đảm tính khách quan và đúng pháp luật, việc tiêu hủy đồ vật cấm phải thông qua Hội đồng và được lập hồ sơ lưu trữ nghiêm ngặt: Thành phần Hội đồng xử lý đồ vật cấm: Do Giám thị hoặc Phó Giám thị được ủy quyền làm Chủ tịch. Các thành viên gồm: Phó Giám thị, Chính trị viên, Đội trưởng Quản giáo, Đội trưởng Hỗ trợ tư pháp, Trợ lý giam giữ kiêm hồ sơ (Thư ký), Trợ lý giáo dục, Trợ lý/nhân viên quân y và nhân viên tài chính. (Đối với Phân trại, cơ cấu tương tự do Phó Giám thị - Trưởng phân trại làm Chủ tịch). Thành phần hồ sơ thu giữ, xử lý: Phải thiết lập đầy đủ các văn bản bao gồm: Biên bản vụ việc, biên bản thu giữ, biên bản niêm phong, quyết định thu giữ; bản tự khai, tường trình của người vi phạm và người liên quan; báo cáo đề xuất của cán bộ; biên bản họp Hội đồng kỷ luật và Hội đồng xử lý đồ vật cấm; quyết định xử lý vi phạm; quyết định và biên bản tiêu hủy/bàn giao; tài liệu liên quan khác. Lưu trữ hồ sơ: Hồ sơ phải được lưu trữ theo quy định pháp luật về lưu trữ. Quyết định xử lý vi phạm phải được đưa vào hồ sơ cá nhân của phạm nhân. Trường hợp chuyển giao hồ sơ cho cơ quan khác thì phải sao lưu để lưu giữ tại cơ sở. 6. Điều khoản thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện (Điều 8 và Điều 9) Thông tư quy định rõ mốc thời gian áp dụng và phân công trách nhiệm triển khai cụ thể: Hiệu lực thi hành: Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Trách nhiệm thi hành: Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng và các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành. Trách nhiệm chủ trì: Cục trưởng Cục Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hướng dẫn và tổ chức thực hiện nghiêm túc Thông tư này trên toàn quốc.