Thông tư 72/2023/TT-BTC quy định tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư số 72/2023/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định về tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP của Chính phủ, góp phần tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành tài chính. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Thông tư này quy định chi tiết về tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính (gọi chung là lĩnh vực tài chính). Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị sự nghiệp công lập được cấp có thẩm quyền thành lập có hoạt động sự nghiệp công thuộc lĩnh vực tài chính, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Thông tư này không áp dụng đối với: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng. Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài chính và Sở Tài chính tỉnh, thành phố hoạt động trong các lĩnh vực thông tin và truyền thông, khoa học và công nghệ, giáo dục đào tạo, sự nghiệp kinh tế và các sự nghiệp khác ngoài lĩnh vực tài chính. Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hoặc tổ chức khác hoạt động trong lĩnh vực tài chính hoạt động theo cơ chế như đơn vị sự nghiệp công lập. Đơn vị sự nghiệp quy định tại khoản 6, khoản 7 Điều 2 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác). Nguyên tắc và tiêu chí phân loại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính Việc thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính phải tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Điều 4 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP. Các đơn vị này được phân loại theo hai tiêu chí chính: Phân loại theo thẩm quyền thành lập: Bao gồm đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập theo thẩm quyền của Chính phủ; Thủ tướng Chính phủ; Bộ trưởng Bộ Tài chính; và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Phân loại theo mức độ tự chủ tài chính: Chia thành 04 nhóm bao gồm: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên; Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; và Đơn vị do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính Việc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính phải đáp ứng các điều kiện sau: Đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung quy định tại khoản 2 Điều 4 và các điểm a, c, d, đ khoản 1 Điều 5 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP, đồng thời phù hợp với hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan tài chính địa phương tại Thông tư số 04/2022/TT-BTC. Đáp ứng các điều kiện khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan (nếu có). Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập trước ngày Thông tư này có hiệu lực: Phải đáp ứng các điều kiện quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP, Thông tư số 04/2022/TT-BTC và phải tự bảo đảm từ 30% trở lên chi thường xuyên hoặc có từ 30% số lượng người làm việc trở lên được hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp (ngoại trừ trường hợp đơn vị chỉ cung cấp dịch vụ công cơ bản, thiết yếu). Điều kiện sáp nhập, hợp nhất đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính Việc sáp nhập, hợp nhất được thực hiện khi có cơ quan, tổ chức có đơn vị sự nghiệp công lập khác phù hợp về chức năng, nhiệm vụ để sáp nhập, hợp nhất và đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực tài chính đáp ứng một trong các điều kiện sau: Có sự điều chỉnh về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật. Hoạt động không hiệu quả trong 02 năm liên tiếp theo đánh giá của cơ quan có thẩm quyền, hoặc nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, phục vụ quản lý nhà nước. Không đảm bảo số lượng người làm việc tối thiểu theo quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP. Không đảm bảo mức độ tự chủ tài chính tối thiểu 30% chi thường xuyên hoặc có từ 30% số lượng người làm việc trở lên được hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp (đối với đơn vị thành lập trước ngày Thông tư có hiệu lực); hoặc không còn khả năng đảm bảo mức độ tự chủ theo quy định (đối với đơn vị thành lập từ ngày Thông tư có hiệu lực). Không đảm bảo các điều kiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành (nếu có). Lưu ý về mức độ tự chủ tài chính sau sáp nhập, hợp nhất: Việc sáp nhập, hợp nhất các đơn vị có cùng mức độ tự chủ tài chính phải đảm bảo không làm giảm mức độ tự chủ tài chính hiện có. Trường hợp sáp nhập, hợp nhất các đơn vị có mức độ tự chủ tài chính khác nhau thì mức độ tự chủ của đơn vị mới sẽ do cơ quan có thẩm quyền quyết định. Đơn vị sự nghiệp công lập hình thành sau sáp nhập, hợp nhất phải đáp ứng đầy đủ điều kiện thành lập quy định tại Thông tư này. Điều kiện giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực tài chính bị giải thể khi thuộc một trong các trường hợp sau: Không còn chức năng, nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công hoặc phục vụ quản lý nhà nước. Không xác định rõ mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ hoạt động của đơn vị. Không đảm bảo số lượng người làm việc tối thiểu theo quy định và cơ quan, đơn vị không có đơn vị sự nghiệp công lập khác phù hợp về chức năng, nhiệm vụ để thực hiện sáp nhập, hợp nhất. Không đảm bảo mức độ tự chủ tài chính tối thiểu (30% chi thường xuyên hoặc 30% nhân sự hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp đối với đơn vị cũ; hoặc mất khả năng tự chủ đối với đơn vị mới) và không có đơn vị khác phù hợp để sáp nhập, hợp nhất. Không đảm bảo điều kiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành hoặc đáp ứng các điều kiện giải thể quy định tại Nghị định số 120/2020/NĐ-CP. Yêu cầu bắt buộc khi giải thể: Đơn vị sự nghiệp công lập chỉ được thực hiện giải thể sau khi đã hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các nghĩa vụ khác có liên quan, đồng thời phải được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận bằng văn bản. Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện Thông tư 72/2023/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 02 năm 2024. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện. Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, Giám đốc Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ quan, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị cần phản ánh bằng văn bản về Bộ Tài chính để được hướng dẫn và giải quyết kịp thời.