Thông tư 44/2025/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 07/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động đại lý thanh toán do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư số 44/2025/TT-NHNN được ban hành bởi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 07/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động đại lý thanh toán. Văn bản này tập trung điều chỉnh các nội dung nghiệp vụ đại lý thanh toán, điều kiện hoạt động của các tổ chức tín dụng, quy trình quản lý chứng từ giao dịch điện tử, và phân định rõ thẩm quyền quản lý, thanh tra, giám sát của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước. Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô thực hiện hoạt động giao đại lý hoặc làm đại lý thanh toán, cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động này tại Việt Nam. Các nội dung hoạt động đại lý thanh toán được sửa đổi, bổ sung Thông tư đã quy định chi tiết và cụ thể hóa các nghiệp vụ mà bên giao đại lý được phép ủy quyền cho bên đại lý thực hiện, bao gồm: Nhận hồ sơ mở tài khoản thanh toán: Thực hiện kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ; đối chiếu đảm bảo sự khớp đúng, chính xác của các tài liệu, thông tin, dữ liệu do khách hàng cung cấp; tiến hành xác minh thông tin nhận biết khách hàng theo hướng dẫn của bên giao đại lý để gửi cho bên giao đại lý và hướng dẫn khách hàng sử dụng tài khoản thanh toán. Nhận hồ sơ phát hành thẻ ngân hàng: Thực hiện kiểm tra, đối chiếu tính chính xác của tài liệu, thông tin khách hàng; xác minh thông tin nhận biết khách hàng theo hướng dẫn để chuyển cho bên giao đại lý và hướng dẫn khách hàng sử dụng thẻ. Tiếp nhận và xử lý yêu cầu dịch vụ thanh toán: Thực hiện lập, ký hoặc áp dụng các hình thức xác nhận bằng phương tiện điện tử, kiểm soát, xử lý chứng từ thanh toán, chuyển thông tin giao dịch cho bên giao đại lý, nhận hoặc trả tiền mặt cho khách hàng đối với các giao dịch cụ thể như: Nộp và rút tiền mặt vào hoặc từ tài khoản thanh toán của khách hàng mở tại bên giao đại lý. Nộp và rút tiền mặt vào hoặc từ thẻ ghi nợ, thẻ trả trước định danh của khách hàng do bên giao đại lý phát hành. Nộp tiền mặt để thanh toán dư nợ thẻ tín dụng do bên giao đại lý phát hành. Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác bao gồm lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, chuyển tiền, thu hộ và chi hộ. Thời hạn xử lý giao dịch: Trong vòng 01 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu cung cấp dịch vụ thanh toán của khách hàng, bên đại lý phải hoàn thành việc xử lý chứng từ và chuyển thông tin giao dịch cho bên giao đại lý, trừ trường hợp gặp sự cố hệ thống thông tin hoặc các sự kiện bất khả kháng khác không thể thực hiện được giao dịch. Điều kiện thực hiện hoạt động đại lý thanh toán đối với các tổ chức tín dụng Quy định mới phân định rõ điều kiện năng lực pháp lý của từng loại hình tổ chức tín dụng khi tham gia hoạt động này: Đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài: Được thực hiện hoạt động giao đại lý thanh toán nếu trong Giấy phép thành lập và hoạt động (hoặc văn bản sửa đổi, bổ sung Giấy phép) có nội dung hoạt động giao đại lý thanh toán. Được thực hiện hoạt động làm đại lý thanh toán nếu Giấy phép có nội dung đại lý trong hoạt động ngân hàng. Trường hợp Giấy phép được cấp trước ngày Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 có hiệu lực và đã có nội dung đại lý trong lĩnh vực liên quan đến hoạt động ngân hàng hoặc làm đại lý trong các lĩnh vực liên quan đến hoạt động ngân hàng thì được thực hiện hoạt động đại lý thanh toán mà không cần phải bổ sung nội dung hoạt động vào Giấy phép. Đối với quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô: Chỉ được thực hiện hoạt động đại lý thanh toán nếu trong Giấy phép thành lập và hoạt động (hoặc văn bản sửa đổi, bổ sung Giấy phép) có ghi nhận rõ nội dung hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ thanh toán. Quy định về quản lý dữ liệu, chứng từ thanh toán và giao dịch điện tử Nhằm tăng cường tính an toàn, bảo mật và tuân thủ pháp luật kế toán, Thông tư bổ sung các yêu cầu chặt chẽ về quản lý chứng từ: Bên đại lý có trách nhiệm thu thập, đối chiếu và lưu trữ toàn bộ dữ liệu, chứng từ thanh toán phát sinh tại cơ sở của mình theo đúng quy định của pháp luật có liên quan. Quy trình lập, ký hoặc áp dụng các hình thức xác nhận bằng phương tiện điện tử, kiểm soát, luân chuyển, quản lý, sử dụng và bảo quản chứng từ thanh toán phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về kế toán, pháp luật về giao dịch điện tử và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan khác. Phân cấp thẩm quyền quản lý, thanh tra và giám sát của Ngân hàng Nhà nước Thông tư thực hiện việc chuyển đổi thuật ngữ và phân định rõ ràng trách nhiệm của các đơn vị trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cụ thể thay thế cụm từ "Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương" bằng "Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực" và phân công nhiệm vụ như sau: Vụ Thanh toán: Làm đầu mối phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực để kiểm tra việc tuân thủ quy định của bên giao đại lý và bên đại lý; đồng thời phối hợp với Thanh tra Ngân hàng Nhà nước thực hiện công tác thanh tra. Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng: Đầu mối tham mưu, xử lý hồ sơ đề nghị cấp đổi, sửa đổi, bổ sung Giấy phép liên quan đến nội dung giao đại lý thanh toán, đại lý trong hoạt động ngân hàng của các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đầu mối xử lý hồ sơ đối với nội dung hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ thanh toán của các tổ chức tài chính vi mô thuộc đối tượng giám sát an toàn vi mô của Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng. Thực hiện giám sát bên giao đại lý theo thẩm quyền được phân công. Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: Tiến hành thanh tra việc tuân thủ quy định đối với cả bên giao đại lý và bên đại lý theo thẩm quyền; xử lý các hành vi vi phạm pháp luật phát hiện được và thông báo kết quả xử lý cho Vụ Thanh toán cùng các đơn vị liên quan. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực: Đầu mối tiếp nhận, thẩm định và xử lý hồ sơ đề nghị cấp đổi, sửa đổi, bổ sung Giấy phép đối với nội dung hoạt động giao đại lý thanh toán, đại lý ngân hàng của các chi nhánh ngân hàng nước ngoài thuộc đối tượng thanh tra, giám sát an toàn vi mô trên địa bàn quản lý. Đầu mối tiếp nhận, thẩm định và xử lý hồ sơ đề nghị cấp đổi, sửa đổi, bổ sung Giấy phép đối với nội dung hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ thanh toán của các quỹ tín dụng nhân dân có trụ sở đặt tại địa bàn của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực. Trực tiếp thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra đối với bên giao đại lý, bên đại lý và giám sát bên giao đại lý trên địa bàn; xử lý vi phạm theo thẩm quyền và thông báo kết quả cho Vụ Thanh toán cùng các đơn vị liên quan. Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện Thông tư số 44/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 03 tháng 01 năm 2026 . Ban hành kèm theo Thông tư này là Phụ lục mới thay thế hoàn toàn cho Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư số 07/2024/TT-NHNN. Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác có liên quan chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định tại Thông tư này.