Thông tư 15/2024/TT-BXD quy định tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư 15/2024/TT-BXD do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành quy định chi tiết về tiêu chí phân loại, điều kiện thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Chính phủ về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành xây dựng trên phạm vi cả nước. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Thông tư này quy định về tiêu chí phân loại và các điều kiện pháp lý để thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng được cấp có thẩm quyền thành lập theo quy định, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác tổ chức và hoạt động của các đơn vị này. Quy định này không áp dụng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các đơn vị thuộc phạm vi quản lý của chính quyền đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Nguyên tắc thành lập, sáp nhập, hợp nhất, giải thể Việc tổ chức lại bộ máy các đơn vị sự nghiệp công lập ngành xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quy định tại Điều 4 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP của Chính phủ. Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng nhưng nằm dưới sự quản lý của các Bộ, ngành khác, ngoài việc thực hiện theo các quy định tại Thông tư này còn phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan và quy định riêng của Bộ, ngành quản lý trực tiếp đó. Tiêu chí phân loại các đơn vị sự nghiệp công lập ngành xây dựng Các đơn vị sự nghiệp công lập trong ngành, lĩnh vực xây dựng được phân loại cụ thể theo ba tiêu chí chính sau: Phân loại theo chức năng, nhiệm vụ: Chia thành ba nhóm rõ rệt. Thứ nhất là đơn vị phục vụ quản lý nhà nước (thực hiện ít nhất một trong các lĩnh vực như quy hoạch xây dựng, kiến trúc, đầu tư xây dựng, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở, thị trường bất động sản và vật liệu xây dựng). Thứ hai là đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công (gồm đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu hoặc các dịch vụ công khác thuộc ngành xây dựng). Thứ ba là đơn vị hỗn hợp thực hiện cả hai chức năng phục vụ quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ sự nghiệp công. Phân loại theo cơ quan có thẩm quyền thành lập: Gồm các đơn vị được thành lập theo thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ; các đơn vị do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, người đứng đầu tổ chức do Chính phủ/Thủ tướng Chính phủ thành lập; các đơn vị do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập; và các đơn vị do các chủ thể khác thành lập theo quy định của pháp luật. Phân loại theo mức độ tự chủ tài chính: Được chia làm bốn mức độ tự chủ bao gồm: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư; Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên; Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; và Đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Việc xác định mức độ tự chủ tài chính cụ thể được thực hiện theo các quy định hiện hành của Chính phủ về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập. Điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập Để được thành lập mới, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực xây dựng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung quy định tại các điểm a, c, d, đ và e khoản 1 Điều 5 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP. Đồng thời, đơn vị dự kiến thành lập không được thuộc danh mục các ngành, lĩnh vực thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần theo quyết định của cơ quan hoặc người có thẩm quyền. Ngoài ra, đơn vị còn phải đáp ứng các điều kiện đặc thù khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan. Điều kiện sáp nhập, hợp nhất đơn vị sự nghiệp công lập Việc sáp nhập, hợp nhất các đơn vị sự nghiệp công lập được tiến hành khi đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP. Đơn vị sự nghiệp công lập mới hình thành sau quá trình sáp nhập, hợp nhất phải bảo đảm đáp ứng đầy đủ các điều kiện thành lập đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định. Quá trình sáp nhập, hợp nhất phải bảo đảm không làm giảm mức độ tự chủ tài chính hiện có của đơn vị. Trong trường hợp thực hiện sáp nhập, hợp nhất các đơn vị có mức độ tự chủ tài chính khác nhau, mức độ tự chủ tài chính của đơn vị mới sau sáp nhập sẽ do cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Điều kiện giải thể đơn vị sự nghiệp công lập Đơn vị sự nghiệp công lập ngành xây dựng bị giải thể khi có một trong các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP hoặc các điều kiện giải thể khác theo quy định của pháp luật liên quan. Đáng chú ý, đơn vị sự nghiệp công lập chỉ được thực hiện giải thể sau khi đã hoàn thành toàn bộ các nghĩa vụ về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả cùng các nghĩa vụ khác có liên quan, và phải được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận bằng văn bản. Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện Thông tư 15/2024/TT-BXD có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19 tháng 02 năm 2025. Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được dẫn chiếu tại Thông tư này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng theo các quy định tại văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế mới nhất. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị cần kịp thời phản ánh về Bộ Xây dựng để được hướng dẫn, xem xét và giải quyết.