Thông tư 08/2024/TT-BTP hướng dẫn xem xét, đánh giá tình hình thi hành pháp luật do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư số 08/2024/TT-BTP do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành hướng dẫn chi tiết việc xem xét, đánh giá tình hình thi hành pháp luật theo quy định tại các điều 8, 9 và 10 Nghị định số 59/2012/NĐ-CP về theo dõi tình hình thi hành pháp luật (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 32/2020/NĐ-CP). Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Thông tư này quy định chi tiết các tiêu chí, nội dung cụ thể để xem xét, đánh giá tình hình thi hành pháp luật trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, công chức cấp xã, cùng các tổ chức pháp chế và cơ quan tư pháp các cấp chịu trách nhiệm tham mưu, thực hiện công tác theo dõi thi hành pháp luật. Nội dung xem xét, đánh giá tình hình ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành văn bản quy phạm pháp luật Công tác ban hành văn bản quy định chi tiết được xem xét và đánh giá dựa trên ba nhóm tiêu chí cốt lõi sau: Tính kịp thời, đầy đủ: Đánh giá dựa trên thời điểm có hiệu lực của văn bản quy định chi tiết so với văn bản được quy định chi tiết nhằm bảo đảm không tạo ra khoảng trống pháp lý. Đồng thời, xem xét nội dung của văn bản quy định chi tiết có bảo đảm bao quát và cụ thể hóa toàn bộ các nội dung được giao quy định chi tiết hay không. Tính thống nhất, đồng bộ: Đánh giá để bảo đảm văn bản quy định chi tiết không chứa các quy định trái với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên; không có quy định mâu thuẫn, chồng chéo với các văn bản quy phạm pháp luật khác; và không tồn tại sự mâu thuẫn, chồng chéo giữa các quy định ngay trong chính văn bản đó. Tính khả thi: Xem xét văn bản có chứa quy định nào không phù hợp với thực tế dẫn đến không thể thực hiện được trên thực tiễn, hoặc có quy định nào không rõ ràng, cụ thể gây khó khăn, vướng mắc cho quá trình triển khai thực hiện hay không. Nội dung xem xét, đánh giá tình hình bảo đảm các điều kiện cho thi hành pháp luật Các điều kiện bảo đảm cho việc thi hành pháp luật được xem xét, đánh giá toàn diện qua bốn nội dung chính: Hoạt động phổ biến pháp luật: Việc xem xét, đánh giá tính kịp thời, đầy đủ, phù hợp và hiệu quả của hoạt động này được thực hiện theo các quy định hiện hành về đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Hoạt động tập huấn cho người làm công tác thi hành pháp luật: Đánh giá tính kịp thời, đầy đủ, phù hợp và hiệu quả dựa trên việc tổ chức tập huấn đúng thời gian, đúng nội dung chuyên môn và bảo đảm số lượng người được tập huấn đầy đủ theo đúng kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực: Đánh giá tính phù hợp của cơ cấu tổ chức cơ quan, đơn vị so với văn bản, đề án đã được phê duyệt; số lượng người làm việc thực tế phải bảo đảm đủ so với chỉ tiêu biên chế được giao; và người làm việc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về vị trí việc làm theo quy định. Kinh phí và cơ sở vật chất: Đánh giá mức độ đáp ứng thông qua việc so sánh nguồn kinh phí cấp thực tế và cơ sở vật chất thực tế dành cho công tác thi hành pháp luật của cơ quan, đơn vị so với kế hoạch thực hiện hoặc yêu cầu thực tế của nhiệm vụ được giao. Nội dung xem xét, đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật Tình hình tuân thủ pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cá nhân được xem xét, đánh giá dựa trên các tiêu chí cụ thể: Tính kịp thời, đầy đủ trong thi hành pháp luật của cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền: Đánh giá việc thực hiện đúng thời hạn và đầy đủ các nhiệm vụ được giao trong văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, kế hoạch hoặc các văn bản chỉ đạo khác của cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền. Tính chính xác, thống nhất trong hướng dẫn và áp dụng pháp luật: Đánh giá các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật và văn bản áp dụng pháp luật đã ban hành không vi phạm về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và không có nội dung trái với quy định của pháp luật. Mức độ tuân thủ pháp luật của các chủ thể: Xem xét, đánh giá dựa trên tình hình vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức trong quá trình thi hành công vụ, cũng như tình hình vi phạm pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực thuộc phạm vi theo dõi tình hình thi hành pháp luật. Tổng hợp kết quả xem xét, đánh giá tình hình thi hành pháp luật Quy trình tổng hợp kết quả đánh giá được thực hiện phân cấp rõ ràng: Các đơn vị thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện và công chức cấp xã có trách nhiệm thực hiện, tổng hợp thông tin đánh giá theo các tiêu chí nêu trên và các biểu mẫu hướng dẫn kèm theo Thông tư này. Kết quả tổng hợp được đưa vào Báo cáo công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật định kỳ hằng năm để gửi về tổ chức pháp chế hoặc cơ quan tư pháp cùng cấp. Tổ chức pháp chế ở Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Sở Tư pháp, Phòng Tư pháp và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu, giúp người đứng đầu cơ quan, đơn vị và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp tổng hợp kết quả đánh giá chung trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý để xây dựng Báo cáo định kỳ hằng năm gửi cơ quan có thẩm quyền. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp Thông tư số 08/2024/TT-BTP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2024 . Ban hành kèm theo Thông tư này là Phụ lục gồm 06 biểu mẫu phục vụ công tác tổng hợp, đánh giá: Biểu mẫu số 1: Bảng tổng hợp văn bản quy định chi tiết ban hành không kịp thời, không đầy đủ. Biểu mẫu số 2: Bảng tổng hợp các quy định không bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của văn bản quy định chi tiết. Biểu mẫu số 3: Bảng tổng hợp các quy định không bảo đảm tính khả thi của văn bản quy định chi tiết. Biểu mẫu số 4: Bảng tổng hợp các nhiệm vụ thực hiện không kịp thời, không đầy đủ. Biểu mẫu số 5: Bảng tổng hợp các văn bản được ban hành để hướng dẫn áp dụng pháp luật không bảo đảm tính chính xác, thống nhất. Biểu mẫu số 6: Bảng tổng hợp các văn bản áp dụng pháp luật không bảo đảm tính chính xác, thống nhất. Thông tư này bãi bỏ Chương I và Chương IV của Thông tư số 14/2014/TT-BTP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành Nghị định số 59/2012/NĐ-CP. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân cần kịp thời phản ánh về Bộ Tư pháp (qua Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật) để nghiên cứu, giải quyết.