Thông tư 02/2026/TT-BGDĐT sửa đổi Quy định việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số kèm theo Thông tư 09/2023/TT-BGDĐT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư 02/2026/TT-BGDĐT do Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng ký ban hành, sửa đổi Quy định việc tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số kèm theo Thông tư 09/2023/TT-BGDĐT. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm đẩy mạnh phân cấp quản lý, tăng cường tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm cho các cơ sở giáo dục, đồng thời chuẩn hóa quy trình kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo tiếng dân tộc thiểu số trên cả nước. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Thông tư này điều chỉnh các hoạt động liên quan đến tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số dựa trên các chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đối tượng áp dụng quy định bao gồm: Các cơ sở giáo dục đại học và các trường cao đẳng. Các trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX), trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX). Các Sở Giáo dục và Đào tạo, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Phân định thẩm quyền đào tạo và bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số Thông tư bổ sung quy định làm rõ năng lực và phạm vi hoạt động của từng nhóm cơ sở giáo dục: Đào tạo và cấp chứng chỉ đào tạo giáo viên: Chỉ những cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng có ngành đào tạo giáo viên mới được phép thực hiện việc đào tạo và cấp chứng chỉ đào tạo giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số. Bồi dưỡng và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số: Nhiệm vụ này được giao cho các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng và các trung tâm GDTX, trung tâm GDNN-GDTX thực hiện. Tiêu chuẩn đối với đội ngũ giảng dạy và tài liệu học tập Quy định mới chuẩn hóa các yêu cầu về trình độ của người dạy và chất lượng học liệu: Tại các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng: Trình độ chuẩn được đào tạo của giảng viên giảng dạy tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định của Chính phủ. Giáo trình, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng phải được xây dựng bám sát theo Chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tại các trung tâm GDTX và GDNN-GDTX: Trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên giảng dạy tuân thủ theo quy định của Chính phủ. Tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo Chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo và phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Quy định về tuyển sinh, kiểm tra và tổ chức thi cuối khóa Quy trình tuyển sinh và đánh giá kết quả học tập của học viên được sửa đổi, bổ sung chặt chẽ: Đối tượng tuyển sinh bồi dưỡng: Gồm công dân Việt Nam có nhu cầu học tiếng dân tộc thiểu số; cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, chiến sĩ trong lực lượng công an, quân đội đang công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Kiểm tra, đánh giá định kỳ: Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng tổ chức kiểm tra thường xuyên và định kỳ để đánh giá quá trình học tập. Mỗi cụm bài học (khoảng từ 30 đến 45 tiết) bắt buộc phải có bài kiểm tra thường xuyên và bài kiểm tra định kỳ, được quy định chi tiết trong giáo trình. Yêu cầu bài thi cuối khóa: Nội dung thi phải đảm bảo lượng kiến thức, kỹ năng theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thời gian thi cuối khóa đối với chương trình đào tạo giáo viên là 120 phút; đối với chương trình bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số là 90 phút, đánh giá đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Trách nhiệm tổ chức thi cuối khóa: Các trường đại học, cao đẳng tự tổ chức thi cho học viên của mình. Đối với học viên học chương trình bồi dưỡng tại các trung tâm GDTX, GDNN-GDTX, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì hoặc giao cho cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có đủ điều kiện thực hiện. Cơ chế tự chủ và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị Thông tư 02/2026/TT-BGDĐT phân cấp mạnh mẽ quyền hạn đi kèm trách nhiệm giải trình của các bên liên quan: Đối với cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng: Được tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong việc quản lý, cấp chứng chỉ đào tạo giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số và chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số. Các trường chủ động biên soạn, thẩm định tài liệu, xây dựng kế hoạch tuyển sinh, công bố công khai các điều kiện đảm bảo chất lượng trên trang thông tin điện tử và báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khi thực hiện. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lựa chọn tiếng dân tộc thiểu số cần đào tạo, bồi dưỡng; xây dựng kế hoạch đào tạo giáo viên và bồi dưỡng cán bộ quản lý; chủ trì thẩm định, phê duyệt tài liệu, quản lý việc bồi dưỡng tại các trung tâm GDTX, GDNN-GDTX; tổ chức thi hoặc giao đơn vị đủ điều kiện thực hiện và cấp chứng chỉ theo quy định. Đối với trung tâm GDTX, GDNN-GDTX: Xây dựng kế hoạch tuyển sinh, tổ chức bồi dưỡng dựa trên tài liệu đã được phê duyệt; công bố công khai thông tin tuyển sinh và báo cáo cơ quan chủ quản trước khi thực hiện. Chế độ báo cáo: Trước ngày 30 tháng 12 hằng năm, các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng và các Sở Giáo dục và Đào tạo phải báo cáo kết quả đào tạo, bồi dưỡng, cấp chứng chỉ về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bãi bỏ cơ chế "giao nhiệm vụ" và đơn giản hóa thủ tục hành chính Một trong những cải cách lớn nhất của Thông tư này là xóa bỏ cơ chế xin - cho, chuyển sang cơ chế tự chủ dựa trên việc đáp ứng đủ điều kiện: Bãi bỏ hoàn toàn Điều 4 và một số điểm tại Điều 3 của Quy định ban hành kèm theo Thông tư 09/2023/TT-BGDĐT. Bãi bỏ các cụm từ liên quan đến việc "được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ" hoặc "giao nhiệm vụ bồi dưỡng" tại các chương trình bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số đã ban hành trước đây (bao gồm tiếng Jrai, Khmer, Mông, Bana, Ê đê, Chăm, Thái, M’Nông). Điều này giúp các cơ sở giáo dục chủ động triển khai chương trình ngay khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn quy định mà không cần chờ quyết định giao nhiệm vụ từ Bộ. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp Thông tư quy định rõ mốc thời gian áp dụng và phương án xử lý các khóa học đang diễn ra: Hiệu lực thi hành: Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 22 tháng 01 năm 2026 . Quy định chuyển tiếp: Các khóa đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số đã khai giảng trước ngày 22 tháng 01 năm 2026 thì tiếp tục thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ theo quy định tại Thông tư số 09/2023/TT-BGDĐT cho đến khi kết thúc khóa học. Trách nhiệm thi hành: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo; Thủ trưởng các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này.