Thông tư 02/2025/TT-VKSTC quy định thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân các cấp trong thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ việc, vụ án hình sự do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Thông tư số 02/2025/TT-VKSTC do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành quy định chi tiết về thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân các cấp trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ việc, vụ án hình sự, thi hành tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự và đặc xá. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Phạm vi điều chỉnh: Thông tư này áp dụng đối với việc xác định thẩm quyền của mỗi cấp Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khi thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn tố tụng hình sự, thi hành tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự và đặc xá. Thẩm quyền của Viện kiểm sát quân sự các cấp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này và được thực hiện theo quy định pháp luật riêng biệt. Đối tượng áp dụng: Bao gồm VKSND tối cao, các đơn vị trực thuộc VKSND tối cao; VKSND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (VKSND cấp tỉnh); VKSND khu vực; người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc các cơ quan này và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc hình sự. Nguyên tắc xác định thẩm quyền Bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và các văn bản pháp luật liên quan về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát và người tiến hành tố tụng. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền một cách hợp lý, khoa học, phù hợp với năng lực thực tiễn và điều kiện hoạt động cụ thể của từng cấp Viện kiểm sát. Phân định rõ ràng, rành mạch thẩm quyền giữa các cấp kiểm sát, bảo đảm mọi vụ việc đều được thụ lý giải quyết đúng thẩm quyền, không để xảy ra tình trạng chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân tối cao Trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố: Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố đối với các vụ việc, vụ án do Cơ quan Cảnh sát điều tra, Cơ quan An ninh điều tra thuộc Bộ Công an và Cơ quan điều tra VKSND tối cao thụ lý. Chậm nhất 02 tháng trước khi kết thúc điều tra, VKSND tối cao phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp với Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm để cử Kiểm sát viên phối hợp nghiên cứu hồ sơ. Sau khi ra quyết định truy tố, VKSND tối cao phân công cho Viện kiểm sát cấp dưới thực hiện quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm. Đồng thời, thực hiện thẩm quyền này đối với các vụ án do cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cấp trung ương thụ lý hoặc các vụ án khác khi xét thấy cần thiết. Trong giai đoạn xét xử hình sự: Vụ Công tố và Kiểm sát xét xử hình sự (Vụ 7): Tham mưu giải quyết đơn đề nghị xem xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân (TAND) tối cao, TAND cấp tỉnh và TAND khu vực (khi cần thiết); thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm đối với các bản án, quyết định bị kháng nghị; kiểm sát việc xem xét lại quyết định của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao. Trường hợp Viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị bản án của TAND khu vực thì phân công VKSND cấp tỉnh thực hiện quyền công tố tại phiên tòa giám đốc thẩm, tái thẩm. Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm (Viện Phúc thẩm): Tham mưu kháng nghị phúc thẩm đối với bản án, quyết định sơ thẩm của TAND cấp tỉnh trong phạm vi thẩm quyền lãnh thổ; thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử phúc thẩm các vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa Phúc thẩm TAND tối cao; phát hiện vi phạm để kiến nghị Vụ 7 báo cáo Viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm. Trong kiểm sát tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự, đặc xá và án tử hình: Kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, thi hành án phạt tù tại các trại tạm giam thuộc Bộ Công an; kiểm sát thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh của Bộ Y tế, giáo dục tại trường giáo dưỡng; trực tiếp kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại các trại giam thuộc Bộ Công an và các cơ sở khác khi cần thiết; giải quyết khiếu nại, tố cáo về quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam; trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định việc ân giảm án tử hình. Thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh Trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố: Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố đối với các vụ án đặc biệt nghiêm trọng do Cơ quan Cảnh sát điều tra, Cơ quan An ninh điều tra Công an cấp tỉnh thụ lý. Trường hợp vụ án thuộc thẩm quyền xét xử sơ thẩm của TAND khu vực, VKSND cấp tỉnh thực hiện phân công cho VKSND khu vực thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm theo đúng quy định phối hợp. Trong giai đoạn xét xử hình sự: Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án thuộc thẩm quyền của TAND cấp tỉnh; xét xử phúc thẩm các bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của TAND khu vực bị kháng cáo, kháng nghị; giải quyết đơn đề nghị và thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của TAND khu vực. Trong kiểm sát tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự, đặc xá: Kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, thi hành án phạt tù tại trại tạm giam Công an cấp tỉnh, các trại giam đóng trên địa bàn, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh; kiểm sát hoạt động thi hành án của TAND cấp tỉnh; kiểm sát việc lập hồ sơ đặc xá; giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền và thực hiện các nhiệm vụ do VKSND tối cao phân công. Thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân khu vực Trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố: Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố đối với các vụ án về tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh thụ lý nhưng thuộc thẩm quyền xét xử sơ thẩm của TAND khu vực. Kiểm sát việc tiếp nhận, phân loại, xử lý nguồn tin về tội phạm của Công an cấp xã, Đồn Công an; kiểm sát hoạt động của Điều tra viên là Trưởng, Phó Công an cấp xã và Điều tra viên thuộc Công an cấp tỉnh bố trí tại cấp xã. Phối hợp hướng dẫn, kiểm tra Công an cấp xã trong việc xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm. Giải quyết các trường hợp vụ án không thuộc thẩm quyền: Thực hiện chuyển hồ sơ cho VKSND khu vực khác (trong hoặc ngoài tỉnh) hoặc báo cáo chuyển lên VKSND cấp tỉnh theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự tùy theo từng giai đoạn tố tụng. Trong giai đoạn xét xử hình sự: Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền xét xử của TAND khu vực theo quy định tại khoản 1 Điều 268 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong kiểm sát tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự, đặc xá: Kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam tại phân trại thuộc trại tạm giam Công an cấp tỉnh, buồng tạm giữ của Đồn biên phòng, Cảnh sát biển trên địa bàn; kiểm sát thi hành án hình sự của UBND cấp xã, Công an cấp xã; kiểm sát hoạt động thi hành án và đặc xá của TAND khu vực; giải quyết khiếu nại, tố cáo và thực hiện nhiệm vụ do Viện kiểm sát cấp trên phân công. Thẩm quyền trong một số trường hợp cụ thể và giải quyết khiếu nại, tố cáo Trực tiếp giải quyết nguồn tin về tội phạm và tiến hành hoạt động điều tra: Viện kiểm sát đang thực hành quyền công tố, kiểm sát có quyền trực tiếp giải quyết nguồn tin về tội phạm hoặc trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra trong các trường hợp luật định nhằm kiểm tra, xác minh tài liệu, chứng cứ khi phát hiện có dấu hiệu oan, sai, bỏ lọt tội phạm hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Giải quyết khiếu nại trong tố tụng hình sự: Viện kiểm sát đang thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết vụ án có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành vi tố tụng của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cùng cấp. Đối với khiếu nại quyết định của Viện trưởng VKSND cấp tỉnh hoặc Viện trưởng Viện Phúc thẩm: Các Vụ kiểm sát điều tra thuộc VKSND tối cao (Vụ 1, 2, 3, 4) tham mưu giải quyết khiếu nại trong giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố; Viện Phúc thẩm tham mưu giải quyết khiếu nại trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, phúc thẩm; Vụ 7 tham mưu giải quyết khiếu nại đối với quyết định của Viện trưởng Viện Phúc thẩm hoặc quyết định của Viện trưởng VKSND cấp tỉnh trong giai đoạn giám đốc thẩm, tái thẩm. Giải quyết tố cáo trong tố tụng hình sự: Thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với hành vi tố tụng của Viện trưởng VKSND cấp tỉnh, Viện trưởng Viện Phúc thẩm được phân định tương tự như thẩm quyền giải quyết khiếu nại, với sự tham mưu trực tiếp từ các Vụ nghiệp vụ liên quan (Vụ 1, 2, 3, 4, Vụ 7) và Viện Phúc thẩm thuộc VKSND tối cao. Kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo: Viện kiểm sát các cấp thực hiện kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và Tòa án nhân dân cùng cấp hoặc cấp dưới nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân. Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện Hiệu lực thi hành: Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 . Tổ chức thực hiện: Thủ trưởng các đơn vị thuộc VKSND tối cao, Viện trưởng VKSND cấp tỉnh và Viện trưởng VKSND khu vực có trách nhiệm quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định tại Thông tư này. Vụ Pháp chế, Văn phòng và Thanh tra VKSND tối cao có trách nhiệm phối hợp theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra và thanh tra việc thực hiện. Mọi vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng phải kịp thời báo cáo về VKSND tối cao (qua Vụ Pháp chế) để xem xét, hướng dẫn giải quyết.