Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT về Đường bộ cao tốc

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT về Đường bộ cao tốc được ban hành kèm theo Thông tư số 06/2024/TT-BGTVT ngày 10 tháng 5 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, bắt buộc áp dụng đối với hoạt động khảo sát, thiết kế, xây dựng, quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống đường bộ cao tốc trên phạm vi toàn quốc. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý bắt buộc đối với đường bộ cao tốc xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp và đưa vào khai thác. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì đường bộ cao tốc tại Việt Nam. Quy mô và tốc độ thiết kế đường bộ cao tốc Đường bộ cao tốc phải có quy mô tối thiểu 4 làn xe chạy (2 làn cho mỗi chiều), có dải phân cách cứng ở giữa để phân chia hai chiều xe chạy riêng biệt và phải bố trí làn dừng xe khẩn cấp liên tục dọc tuyến. Tốc độ thiết kế của đường bộ cao tốc được phân thành các cấp bao gồm: 120 km/h, 100 km/h và 80 km/h. Đối với các vùng có địa hình đặc biệt khó khăn hoặc trong khu vực đô thị, cho phép áp dụng tốc độ thiết kế 60 km/h nhưng phải đi kèm phương án tổ chức giao thông đặc thù. Yêu cầu kỹ thuật về mặt cắt ngang và hình học Chiều rộng làn xe chạy tối thiểu được quy định cụ thể theo tốc độ thiết kế: đạt 3,75 m đối với tốc độ thiết kế từ 100 km/h đến 120 km/h; đạt tối thiểu 3,50 m đối với tốc độ thiết kế 80 km/h; và đạt tối thiểu 3,25 m đối với tốc độ thiết kế 60 km/h. Chiều rộng làn dừng xe khẩn cấp tối thiểu phải đạt 3,00 m đối với đường cao tốc cấp 100 và 120; đạt tối thiểu 2,50 m đối với đường cao tốc cấp 80 nhằm đảm bảo không gian an toàn cho các phương tiện gặp sự cố dừng đỗ. Dải phân cách giữa phải được bố trí dải an toàn ở cả hai bên và lắp đặt hệ thống hộ lan phòng hộ (cứng hoặc mềm) liên tục để ngăn ngừa tai nạn đối đầu giữa các phương tiện đi ngược chiều. Hệ thống an toàn giao thông và công trình phụ trợ Hệ thống báo hiệu đường bộ bao gồm biển báo, vạch kẻ đường, đinh phản quang, tiêu dẫn hướng phải được thiết kế và lắp đặt đồng bộ, rõ ràng, dễ quan sát trong mọi điều kiện thời tiết và tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ. Hệ thống chiếu sáng nhân tạo bắt buộc phải được bố trí tại các khu vực nút giao liên thông, trạm thu phí, trạm dừng nghỉ, trong hầm đường bộ và các đoạn tuyến đi qua đô thị hoặc khu vực có mật độ giao thông phức tạp. Hàng rào bảo vệ phải được xây dựng khép kín dọc hai bên đường cao tốc nhằm ngăn chặn triệt để người đi bộ, gia súc và các phương tiện không được phép lưu thông đi vào đường cao tốc. Hệ thống giao thông thông minh (ITS) và trạm dừng nghỉ Đường bộ cao tốc khi đưa vào khai thác bắt buộc phải được trang bị hệ thống giao thông thông minh (ITS) để thực hiện các chức năng giám sát, điều hành giao thông, phát hiện sự cố tự động và cung cấp thông tin kịp thời cho người tham gia giao thông. Trạm dừng nghỉ phải được quy hoạch, thiết kế và xây dựng đồng bộ với tuyến đường cao tốc. Khoảng cách giữa các trạm dừng nghỉ thông thường được khống chế từ 50 km đến 60 km để phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu và cứu hộ kỹ thuật. Quy định về quản lý, vận hành và bảo trì công trình Công tác bảo trì đường bộ cao tốc phải được thực hiện thường xuyên, định kỳ theo đúng quy trình kỹ thuật nhằm duy trì chất lượng mặt đường, hệ thống an toàn giao thông và các công trình phụ trợ luôn trong trạng thái hoạt động tốt nhất. Mọi sự cố giao thông, hư hỏng công trình phải được phát hiện kịp thời thông qua hệ thống giám sát và được lực lượng chức năng phối hợp xử lý nhanh chóng để đảm bảo giao thông thông suốt, an toàn. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 117:2024/BGTVT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2024. Đối với các dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc đã được phê duyệt quyết định đầu tư trước ngày quy chuẩn này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo các quy định tại thời điểm phê duyệt, trừ trường hợp có điều chỉnh dự án làm thay đổi quy mô hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật của công trình.