Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch và sức khỏe đối với cá sấu nuôi nhập khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Hoa

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch và sức khỏe đối với cá sấu nuôi nhập khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc được ký kết vào ngày 19 tháng 8 năm 2024 tại Bắc Kinh giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Tổng cục Hải quan nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Văn bản này quy định chi tiết các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình kiểm dịch động vật và thủ tục thông quan bắt buộc đối với hoạt động xuất khẩu cá sấu nuôi từ Việt Nam sang thị trường Trung Quốc. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng Nghị định thư áp dụng đối với hoạt động kiểm dịch, kiểm tra sức khỏe và các thủ tục xuất nhập khẩu cá sấu nuôi được sinh ra và nuôi dưỡng tại Việt Nam để xuất khẩu sang Trung Quốc. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về thú y và hải quan của hai nước, các doanh nghiệp, trang trại nuôi và tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi hoạt động xuất nhập khẩu cá sấu giữa hai quốc gia. Nguồn gốc và điều kiện xuất khẩu cá sấu Cá sấu xuất khẩu phải được sinh ra và nuôi dưỡng hoàn toàn tại Việt Nam. Phía Việt Nam chỉ tiến hành các thủ tục kiểm tra và kiểm dịch sau khi xác nhận nhà nhập khẩu phía Trung Quốc đã được cấp giấy phép nhập khẩu cá sấu hợp lệ. Mỗi giấy phép nhập khẩu chỉ áp dụng cho một lô hàng cá sấu duy nhất. Phía Trung Quốc có quyền cử cán bộ kiểm dịch động vật đến các cơ sở xuất khẩu, cơ sở kiểm dịch và phòng thí nghiệm liên quan tại Việt Nam để phối hợp giám sát và thực hiện quy trình kiểm tra. Yêu cầu nghiêm ngặt về Giấy chứng nhận kiểm dịch xuất khẩu Phía Việt Nam chịu trách nhiệm thực hiện kiểm dịch và cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch xuất khẩu cho từng lô hàng cá sấu với các điều kiện cụ thể: Mẫu Giấy chứng nhận kiểm dịch phải được phía Việt Nam cung cấp và được phía Trung Quốc xác nhận trước khi đưa vào sử dụng chính thức. Nội dung chứng nhận phải thể hiện đầy đủ các thông tin: Tuyên bố đáp ứng toàn bộ yêu cầu của Nghị định thư; thông tin chi tiết về nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu; ngày, cảng khởi hành và phương tiện vận chuyển; số lượng, chủng loại, mã nhận diện cá sấu; kết quả kiểm tra lâm sàng, ngày lấy mẫu, phương pháp xét nghiệm; thông tin về các loại thuốc diệt ký sinh trùng, thuốc khử trùng đã sử dụng; thông tin trang trại, nơi xuất xứ và chi tiết về vắc-xin đã tiêm phòng (nếu có). Giấy chứng nhận phải được lập thành một bản chính và hai bản sao, trong đó bản chính bắt buộc phải đi kèm theo lô hàng. Ngôn ngữ sử dụng trên giấy chứng nhận là tiếng Trung và tiếng Anh. Mọi hình thức viết tay hoặc sửa đổi nội dung đều làm giấy chứng nhận mất hiệu lực. Tiêu chuẩn dịch bệnh và quy trình kiểm dịch, xét nghiệm bắt buộc Để bảo đảm an toàn dịch tễ, hai bên thống nhất các tiêu chuẩn dịch bệnh và quy trình xét nghiệm nghiêm ngặt trước khi xuất khẩu: Phía Việt Nam khẳng định lãnh thổ không có bệnh West Nile Fever (Sốt Tây sông Nile) và bệnh Viêm não Nhật Bản (Japanese Encephalitis). Đồng thời, không ghi nhận bất kỳ ca bệnh lâm sàng nào liên quan đến Salmonella, Crocodilian Herpesviruses, Chlamydiosis và Mycoplasmosis tại các khu vực xuất xứ của cá sấu trong vòng 12 tháng trước khi xuất khẩu. Cá sấu phải được cách ly kiểm dịch tối thiểu 30 ngày trước khi xuất khẩu tại địa điểm được phía Việt Nam phê duyệt. Trong thời gian cách ly, từng cá thể cá sấu phải được kiểm tra lâm sàng để đảm bảo khỏe mạnh, không có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm. Trong vòng 21 ngày trước khi xuất khẩu, cá sấu phải được lấy mẫu xét nghiệm tại phòng thí nghiệm được phê duyệt và cho kết quả âm tính đối với các bệnh: West Nile Fever (xét nghiệm PCR mẫu máu), Crocodilian Herpesviruses (xét nghiệm PCR mẫu máu), và bệnh nhiễm khuẩn Salmonella (xét nghiệm vi khuẩn từ mẫu phân). Trong thời gian cách ly, cá sấu phải được điều trị nội và ngoại ký sinh trùng bằng các loại thuốc hiệu quả được Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) hoặc cơ quan thẩm quyền của hai nước phê duyệt, dưới sự giám sát trực tiếp của bác sĩ thú y chính thức của Việt Nam. Trong vòng 24 giờ trước khi xuất khẩu, cá sấu phải được kiểm tra lâm sàng lần cuối để xác nhận hoàn toàn khỏe mạnh và không mang mầm bệnh truyền nhiễm. Quy chuẩn vận chuyển, vệ sinh thú y và bảo đảm an toàn sinh học Tất cả các phương tiện vận chuyển (xe cộ, tàu, máy bay, thùng chứa) và dụng cụ liên quan phải được làm sạch, khử trùng bằng hóa chất hiệu quả do phía Việt Nam phê duyệt. Thức ăn và chất độn chuồng sử dụng trong suốt quá trình cách ly và vận chuyển phải có nguồn gốc từ vùng an toàn dịch bệnh và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn vệ sinh thú y. Trong suốt quá trình cách ly và vận chuyển, cá sấu xuất khẩu không được tiếp xúc với các động vật khác không cùng lô hàng, không dùng chung phương tiện vận chuyển và không được đi qua các khu vực đang có dịch bệnh động vật liên quan. Cơ quan đầu mối liên lạc và điều khoản thi hành Hai bên thống nhất thiết lập các đầu mối liên lạc trực tiếp để triển khai Nghị định thư: Đầu mối phía Trung Quốc: Cục Kiểm dịch động vật, thực vật thuộc Tổng cục Hải quan Trung Hoa. Đầu mối phía Việt Nam: Cục Thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Nghị định thư có thể được sửa đổi, bổ sung khi có sự đồng thuận bằng văn bản của cả hai bên. Hiệu lực thi hành Nghị định thư có hiệu lực kể từ ngày ký (ngày 19 tháng 8 năm 2024). Trường hợp một trong hai bên muốn chấm dứt Nghị định thư thì phải thông báo bằng văn bản cho bên kia; văn bản sẽ chính thức hết hiệu lực sau 06 tháng kể từ ngày bên nhận được thông báo chấm dứt. Văn bản được ký tại Bắc Kinh bằng ba ngôn ngữ gồm tiếng Việt, tiếng Trung và tiếng Anh có giá trị pháp lý ngang nhau; nếu có sự khác biệt trong cách giải thích, bản tiếng Anh sẽ được dùng làm căn cứ quyết định.