Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-СР quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Nghị định 291/2026/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP). Nội dung trọng tâm của Nghị định này tập trung vào việc siết chặt quản lý và bổ sung các chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm quy định về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo các điều ước, thỏa thuận quốc tế về thuế mà Việt Nam là thành viên. Dưới đây là phần tóm tắt và phân tích chi tiết toàn bộ các nội dung cốt lõi của Nghị định 291/2026/NĐ-CP: 1. Nguyên tắc áp dụng xử phạt vi phạm hành chính về thuế Nghị định 291/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 3 Điều 5 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP nhằm làm rõ nguyên tắc áp dụng chế tài, tránh việc xử phạt trùng lặp đối với cùng một hành vi vi phạm. Cụ thể: Hành vi vi phạm về cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc là bên ký kết thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 19a thì sẽ không bị xử phạt theo các quy định tại Điều 14, Điều 15 và Điều 19 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Quy định này giúp phân định rõ ràng ranh giới pháp lý, ưu tiên áp dụng điều khoản chuyên biệt (Điều 19a mới được bổ sung) đối với các vi phạm liên quan đến trao đổi thông tin quốc tế, đảm bảo tính nhất quán và công bằng trong xử lý vi phạm hành chính. 2. Bổ sung chế tài xử phạt hành vi vi phạm về cung cấp thông tin (Điều 19a) Nghị định đã bổ sung Mục 3 và Điều 19a vào sau Mục 2 Chương II của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, thiết lập một khung phạt tiền cụ thể và nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuế: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về thuế chậm trễ quá thời hạn từ 05 ngày trở lên. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ các thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo các cam kết, thỏa thuận quốc tế và quy định pháp luật hiện hành. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Áp dụng đối với một trong hai hành vi vi phạm nghiêm trọng sau: Không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn cung cấp thông tin hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế. Có hành vi thông đồng, bao che cho người nộp thuế nhằm mục đích ngăn cản, gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc thu thập, xác minh thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin thuế quốc tế. Biện pháp khắc phục hậu quả: Bên cạnh hình thức phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về cung cấp không chính xác, không đầy đủ thông tin hoặc không cung cấp thông tin (khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 19a) bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là: Buộc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho cơ quan thuế. 3. Bổ sung kỹ thuật văn bản và thẩm quyền xử phạt Để đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật xử phạt vi phạm hành chính về thuế, Nghị định 291/2026/NĐ-CP quy định bổ sung cụm từ “Điều 19a” vào sau số “19” tại hàng loạt điều khoản liên quan của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, bao gồm: Khoản 6 Điều 2 (đối tượng bị xử phạt). Điểm a, d khoản 4 Điều 7 (nguyên tắc xác định mức phạt tiền). Điểm b khoản 3, điểm b khoản 4, điểm b khoản 5 Điều 32 (thẩm quyền xử phạt của cơ quan Thuế). Điểm b, d khoản 1, điểm c, đ khoản 2 Điều 33 (thẩm quyền xử phạt của các cơ quan khác có liên quan). Khoản 1 Điều 35 (thủ tục xử phạt, lập biên bản vi phạm hành chính). Việc bổ sung này giúp các cơ quan có thẩm quyền (đặc biệt là cơ quan thuế các cấp) có đầy đủ căn cứ pháp lý để thực thi việc lập biên bản, ra quyết định xử phạt và áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều 19a mới. 4. Điều khoản thi hành và hiệu lực pháp luật Nghị định quy định rõ ràng về hiệu lực và trách nhiệm thi hành như sau: Hiệu lực thi hành: Nghị định 291/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Nghị định này. Văn bản được ký thay mặt Chính phủ bởi Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng.