Nghị định 141/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý Nhà nước của Thanh tra Chính phủ

Tóm tắt

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Nghị định 141/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định về việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý Nhà nước của Thanh tra Chính phủ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn và trình tự thủ tục thực hiện của chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã trong bối cảnh tổ chức mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc phân định thẩm quyền Nghị định quy định chi tiết về việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Thanh tra Chính phủ, đồng thời xác định rõ trình tự, thủ tục thực hiện các nhiệm vụ này tại cấp tỉnh và cấp xã. Việc phân định thẩm quyền tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau: Bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các chủ trương của Đảng về phân định thẩm quyền. Bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động liên tục, thông suốt của các cơ quan nhà nước; tránh chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nhiệm vụ, địa bàn, không gây gián đoạn công việc và không làm ảnh hưởng đến hoạt động của người dân, doanh nghiệp. Không tạo khoảng trống pháp lý trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng khi chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Đảm bảo tính công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho cá nhân, tổ chức thực hiện quyền và nghĩa vụ theo pháp luật. Thẩm quyền trong công tác tiếp công dân tại cấp xã Công tác tiếp công dân tại cấp xã sau khi sắp xếp được thực hiện theo Luật Tiếp công dân và các quy định liên quan. Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã có trách nhiệm phân công đơn vị hoặc công chức chuyên môn phù hợp thực hiện các nhiệm vụ: Tham mưu và hỗ trợ Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện tiếp công dân định kỳ và đột xuất. Giải thích, hướng dẫn người dân thực hiện khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng trình tự, thủ tục và đúng thẩm quyền giải quyết; yêu cầu công dân chấp hành nghiêm túc các quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật. Tiếp nhận, phân loại và xử lý các đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh gửi đến cấp xã. Theo dõi, đôn đốc quá trình giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã. Tổng hợp, báo cáo tình hình và kết quả công tác tiếp công dân trong phạm vi trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã. Phân định thẩm quyền giải quyết khiếu nại Nghị định phân định rõ thẩm quyền giải quyết khiếu nại giữa cấp xã và cấp tỉnh như sau: Thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã: Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với các quyết định hành chính, hành vi hành chính của chính mình, của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã và của công chức, viên chức do mình quản lý trực tiếp. Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện đối với các vụ việc liên quan đến nội dung đã được phân cấp cho UBND cấp xã sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện. Thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện liên quan đến nội dung đã được phân cấp cho cấp tỉnh sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện. Giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND cấp xã đã được giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại, hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn quy định nhưng chưa được giải quyết. Thẩm quyền giải quyết tố cáo Thẩm quyền giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ được phân định cụ thể: Chủ tịch UBND cấp xã: Giải quyết tố cáo đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã và các công chức, viên chức khác do mình bổ nhiệm, quản lý trực tiếp. Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Giải quyết tố cáo đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tương đương; Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã; cùng các công chức, viên chức khác do mình bổ nhiệm, quản lý trực tiếp. Thẩm quyền tạm đình chỉ công tác, tạm thời chuyển vị trí công tác khác Đối với người có hành vi liên quan đến tham nhũng, thẩm quyền áp dụng biện pháp tạm đình chỉ công tác hoặc tạm thời chuyển vị trí công tác khác được quy định: Chủ tịch UBND cấp xã: Quyết định áp dụng đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã và những người có chức vụ, quyền hạn do mình bổ nhiệm, quản lý trực tiếp. Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Quyết định tạm đình chỉ công tác đối với Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND cấp xã. Quy định chuyển tiếp đối với các vụ việc đang giải quyết Để đảm bảo tính liên tục và không bị gián đoạn, các vụ việc khiếu nại, tố cáo đang trong quá trình giải quyết của cấp huyện được xử lý chuyển tiếp như sau: Đối với vụ việc khiếu nại do cấp huyện đang giải quyết: Nếu là khiếu nại lần đầu liên quan đến nội dung đã phân cấp cho UBND cấp xã sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện: Chủ tịch UBND cấp xã tiếp tục giải quyết. Trường hợp vụ việc liên quan từ 02 đơn vị hành chính cấp xã mới trở lên, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ giao cho Chủ tịch UBND một xã chủ trì giải quyết. Nếu liên quan đến nội dung đã phân cấp cho UBND cấp tỉnh sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện: Chủ tịch UBND cấp tỉnh tiếp tục giải quyết. Nếu là khiếu nại lần hai đang do Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết: Chủ tịch UBND cấp tỉnh tiếp nhận và tiếp tục giải quyết. Nếu do người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập cấp huyện đang giải quyết: Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp tiếp tục giải quyết. Đối với vụ việc tố cáo do Chủ tịch UBND cấp huyện đang giải quyết: Chủ tịch UBND cấp xã tiếp tục giải quyết đối với công chức, viên chức được điều động về cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã. Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tương đương tiếp tục giải quyết đối với công chức, viên chức được điều động về đơn vị trực thuộc cơ quan mình. Chủ tịch UBND cấp tỉnh tiếp tục giải quyết đối với công chức được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và tương đương, hoặc giữ chức vụ Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã. Đối với vụ việc do Ban tiếp công dân cấp huyện tham mưu: Trường hợp đang chỉ đạo thực hiện kết luận tiếp công dân hoặc xử lý đơn của Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp tỉnh thì Chủ tịch UBND cấp xã nơi có công dân khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh sẽ tiếp tục thực hiện. Hiệu lực thi hành của Nghị định Nghị định 141/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 . Nghị định này hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2027 , trừ các trường hợp đặc biệt sau: Bộ, cơ quan ngang Bộ báo cáo Chính phủ đề xuất và được Quốc hội quyết định kéo dài thời gian áp dụng toàn bộ hoặc một phần Nghị định này. Các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan trung ương (Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ) ban hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 và có hiệu lực trước ngày 01 tháng 3 năm 2027 có quy định khác về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục thì các quy định tương ứng trong Nghị định này sẽ hết hiệu lực tại thời điểm các văn bản đó có hiệu lực. Trong thời gian Nghị định này có hiệu lực, nếu có sự khác biệt về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, trình tự, thủ tục giữa Nghị định này và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan khác thì ưu tiên áp dụng quy định tại Nghị định này.