Nghị định 01/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Nghị định 01/2025/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý, thắt chặt quản lý hoạt động xuất khẩu gạo, nâng cao hiệu quả điều hành vĩ mô và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành hàng lúa gạo Việt Nam. Phạm vi và đối tượng áp dụng Nghị định này áp dụng đối với các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo; các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền liên quan đến hoạt động xuất khẩu gạo bao gồm Bộ Công Thương, Tổng cục Hải quan, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Sở Công Thương; Hiệp hội Lương thực Việt Nam cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động kinh doanh, xuất khẩu lúa gạo. Quy định chặt chẽ về ủy thác xuất khẩu gạo Thương nhân đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo chỉ được phép ủy thác xuất khẩu gạo hoặc nhận ủy thác xuất khẩu gạo từ những thương nhân khác cũng đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo. Quy định này nhằm chuẩn hóa hoạt động ủy thác, tránh tình trạng lách luật hoặc sử dụng pháp nhân không đủ điều kiện để xuất khẩu. Bổ sung trường hợp và siết chặt quy trình thu hồi Giấy chứng nhận Bổ sung căn cứ thu hồi: Bộ Công Thương sẽ tiến hành thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo nếu sau 45 ngày kể từ ngày Bộ ban hành văn bản đôn đốc mà thương nhân vẫn không thực hiện báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 24 Nghị định 107/2018/NĐ-CP. Thời hạn cấp lại sau khi bị thu hồi: Đối với trường hợp thương nhân bị thu hồi Giấy chứng nhận do vi phạm quy định về báo cáo, không duy trì điều kiện kinh doanh hoặc vi phạm lần đầu một số quy định cụ thể, thời hạn để được xem xét cấp lại Giấy chứng nhận là 12 tháng kể từ ngày có quyết định thu hồi. Quy trình gửi quyết định thu hồi: Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận do Bộ Công Thương ban hành sẽ được gửi trực tiếp đến thương nhân bị thu hồi, đồng thời gửi tới Tổng cục Hải quan, Sở Công Thương địa phương liên quan và sao gửi Hiệp hội Lương thực Việt Nam để biết và phối hợp thực hiện. Cơ chế cung cấp thông tin và số liệu hải quan Định kỳ vào ngày 15 hàng tháng (hoặc ngày làm việc liền kề tiếp theo nếu ngày 15 trùng vào ngày thứ Bảy, Chủ nhật hoặc ngày nghỉ lễ), Tổng cục Hải quan có trách nhiệm cung cấp số liệu xuất khẩu gạo gửi Bộ Công Thương. Trong trường hợp đột xuất, Tổng cục Hải quan thực hiện cung cấp số liệu theo văn bản đề nghị của Bộ Công Thương. Thông tin cung cấp chi tiết bao gồm các tiêu chí: mã HS 1006 (ngoại trừ thóc mã 100610), số lượng, trị giá, tên hàng theo khai báo, nước nhập khẩu, người nhập khẩu, người xuất khẩu, cửa khẩu xuất khẩu và ngày đăng ký tờ khai xuất khẩu. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và phát triển thương hiệu gạo Bộ Công Thương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các chương trình phát triển hoạt động ngoại thương, xúc tiến thương mại đối với mặt hàng gạo và các sản phẩm chế biến từ gạo nhằm nâng cao giá trị, chất lượng và thương hiệu gạo Việt Nam, bảo đảm tính chủ động, có trọng tâm, trọng điểm trong quản lý, điều hành. Chính phủ yêu cầu ưu tiên phân bổ nguồn kinh phí hàng năm cho các chương trình phát triển hoạt động ngoại thương, xúc tiến thương mại đối với gạo và sản phẩm chế biến từ gạo. Tăng cường công tác hậu kiểm kho chứa và cơ sở xay xát Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày Bộ Công Thương cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo cho thương nhân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm chỉ đạo Sở Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức hậu kiểm kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo của thương nhân trên địa bàn để bảo đảm đáp ứng đúng các điều kiện kinh doanh theo quy định. Sửa đổi chế độ báo cáo tồn kho của thương nhân Thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo phải thực hiện báo cáo định kỳ trước ngày 05 hàng tháng gửi về Bộ Công Thương, Sở Công Thương nơi thương nhân đặt trụ sở chính hoặc nơi có kho chứa, cơ sở xay xát, chế biến thóc, gạo, đồng thời sao gửi Hiệp hội Lương thực Việt Nam. Nội dung báo cáo phải thể hiện rõ lượng thóc, gạo thực tế tồn kho của thương nhân theo từng chủng loại cụ thể để phục vụ kịp thời cho công tác tổng hợp số liệu và điều hành vĩ mô. Các quy định bị bãi bỏ Bãi bỏ hoàn toàn quy định tại khoản 6 Điều 24 của Nghị định số 107/2018/NĐ-CP. Bỏ cụm từ “và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam” tại khoản 1 Điều 27 của Nghị định số 107/2018/NĐ-CP nhằm tinh giản đầu mối phối hợp trong công tác quản lý nhà nước liên quan. Hiệu lực thi hành Nghị định 01/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2025. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam và các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.