National Technical Regulation QCVN 55:2025/BNNMT for Thermal disinfection of infectious healthcare waste
QCVN 55:2025/BNNMT
VỀ KHỬ KHUẨN NHIỆT CHẤT THẢI Y TẾ LÂY NHIỄM
National Technical Regulation on
Thermal Disinfection of Infectious Healthcare Waste
Lời nói đầu
QCVN 55:2025/BNNMT do Cục Môi trường biên soạn, Vụ Khoa học và Công nghệ trình duyệt; Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành theo Thông tư số 42/2025/TT-BNNMT ngày 14 tháng 7 năm 2025.
QCVN 55:2025/BNNMT thay thế QCVN 55:2013/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị hấp chất thải y tế lây nhiễm.
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA
VỀ KHỬ KHUẨN NHIỆT CHẤT THẢI Y TẾ LÂY NHIỄM
National Technical Regulation on
Thermal Disinfection of Infectious Healthcare Waste
1. QUY ĐỊNH CHUNG
1.1. Phạm vi điều chỉnh
Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với việc khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm.
1.2. Đối tượng áp dụng
Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, phân phối và sử dụng thiết bị hấp, thiết bị vi sóng để xử lý chất thải y tế lây nhiễm, các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân liên quan.
1.3. Giải thích từ ngữ
Trong Quy chuẩn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1.3.1. Thiết bị khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm là các thiết bị được sử dụng tại nhiệt độ, áp suất và trong một khoảng thời gian nhất định để tiêu diệt vi khuẩn, vi rút gây bệnh và các mầm bệnh sinh học có trong chất thải y tế. Thiết bị khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm bao gồm thiết bị hấp và thiết bị vi sóng.
1.3.2. Thiết bị hấp (Autoclave) chất thải y tế lây nhiễm (sau đây gọi chung là thiết bị hấp) là thiết bị khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm bằng cách sử dụng hơi nước tại nhiệt độ, áp suất và trong một khoảng thời gian nhất định để tiêu diệt vi khuẩn, vi rút gây bệnh và các mầm bệnh sinh học trong chất thải y tế lây nhiễm.
1.3.3. Thiết bị vi sóng (Microwave) xử lý chất thải y tế lây nhiễm (sau đây gọi chung là thiết bị vi sóng) là thiết bị khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm bằng cách sử dụng năng lượng điện tạo ra sóng điện từ tần số cao (2.450 ± 50 MHz) tại nhiệt độ và trong một khoảng thời gian nhất định để tiêu diệt vi khuẩn, vi rút gây bệnh và các mầm bệnh sinh học trong chất thải y tế lây nhiễm.
1.3.4. Thiết bị hấp không có quá trình hút tạo chân không là thiết bị hấp mà trong quá trình hoạt động, hơi nước được đưa vào buồng hấp mà không có quá trình loại bỏ không khí bằng máy hút tạo chân không.
1.3.5. Thiết bị hấp có quá trình hút tạo chân không là thiết bị hấp mà trong quá trình hoạt động, hơi nước được đưa vào sau khi không khí trong buồng hấp đã được loại bỏ bằng máy hút tạo chân không.
1.3.6. Thiết bị vi sóng không tích hợp nghiền cắt là thiết bị vi sóng không có bộ phận nghiền cắt tích hợp sẵn trong thiết bị (nghiền cắt không tham gia trực tiếp trong quá trình của một mẻ xử lý của thiết bị).
1.3.7. Thiết bị vi sóng có tích hợp nghiền cắt trong khoang xử lý là thiết bị vi sóng có bộ phận nghiền cắt tích hợp sẵn trong khoang xử lý (nghiền cắt tham gia trực tiếp trong quá trình mẻ xử lý của thiết bị).
1.3.8. Chất thải y tế lây nhiễm là chất thải thấm, dính, chứa máu của cơ thể hoặc chứa vi sinh vật gây bệnh.
2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT
2.1. Yêu cầu về tính năng kỹ thuật trong quá trình vận hành
2.1.1. Tính năng kỹ thuật xử lý khử khuẩn của thiết bị hấp trong quá trình vận hành:
2.1.1.1. Trong quá trình vận hành để xử lý chất thải y tế lây nhiễm (không tính giai đoạn hút tạo chân không), các thông số kỹ thuật (nhiệt độ, áp suất và thời gian) của thiết bị hấp không được thấp hơn giá trị tối thiểu quy định tại Bảng 1 Quy chuẩn này.
Bảng 1. Giá trị tối thiểu của các thông số kỹ thuật trong quá trình vận hành của thiết bị hấp
| Loại thiết bị hấp | Nhiệt độ buồng hấp (ºC) | Áp suất buồng hấp (bar) | Thời gian (1) (phút) |
| Thiết bị hấp không có quá trình hút tạo chân không | 121 | 1,0 |
| Số hiệu | QCVN55:2025/BNNMT |
|---|---|
| Loại văn bản | Quy chuẩn |
| Lĩnh vực | Môi trường – Công nghệ |
| Ngày ban hành | 14/07/2025 |
| Ngày hiệu lực | 19/01/2026 |
| Nơi ban hành | Bộ Nông nghiệp và Môi trường |
| Người ký | *** |
| Tình trạng | Chưa xác định |
Tóm tắt mang tính tham khảo.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 55:2025/BNNMT quy định về khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình xử lý chất thải y tế nguy hại bằng công nghệ nhiệt, đảm bảo an toàn sinh học và bảo vệ môi trường. Văn bản tập trung vào việc thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt đối với các thiết bị và quy trình khử khuẩn nhiệt trước khi chất thải được thải bỏ hoặc tái chế. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật về môi trường, quy chuẩn vận hành, và các tiêu chuẩn kiểm soát vi sinh vật đối với công nghệ, thiết bị khử khuẩn nhiệt (bao gồm hấp khử trùng, khử khuẩn bằng vi sóng và các công nghệ nhiệt ẩm hoặc nhiệt khô khác) dùng để xử lý chất thải y tế lây nhiễm. Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng đối với các cơ sở y tế có phát sinh chất thải lây nhiễm tự xử lý tại chỗ; các cơ sở xử lý chất thải y tế tập trung; các đơn vị chế tạo, nhập khẩu và cung cấp thiết bị khử khuẩn nhiệt; cùng các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và y tế có liên quan. Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4) Điều 1: Phạm vi điều chỉnh Xác định giới hạn kỹ thuật và các yêu cầu bảo vệ môi trường bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình vận hành thiết bị khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm. Quy chuẩn không áp dụng cho các phương pháp thiêu đốt chất thải y tế hoặc các phương pháp xử lý hóa học thuần túy không kết hợp nhiệt độ. Điều 2: Đối tượng áp dụng Quy định rõ ràng trách nhiệm tuân thủ đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi quản lý, vận hành, kiểm tra và giám sát hoạt động khử khuẩn nhiệt chất thải y tế lây nhiễm trên lãnh thổ Việt Nam. Điều 3: Giải thích từ ngữ Điều khoản này làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi để đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng thực tế, bao gồm: Chất thải y tế lây nhiễm: Là chất thải thấm máu, dịch sinh học cơ thể hoặc chứa vi sinh vật gây bệnh vượt ngưỡng an toàn. Khử khuẩn nhiệt (Thermal disinfection): Quá trình sử dụng năng lượng nhiệt (ướt hoặc khô) ở nhiệt độ và thời gian thích hợp để tiêu diệt hoặc bất hoạt các tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, vi rút, nấm, bào tử) có trong chất thải. Chỉ thị sinh học (Biological indicator): Việc sử dụng các bào tử vi sinh vật có tính kháng nhiệt cao (như Geobacillus stearothermophilus) để kiểm tra và xác nhận hiệu quả khử khuẩn của thiết bị. Điều 4: Quy định kỹ thuật chung Yêu cầu về công nghệ: Thiết bị khử khuẩn nhiệt phải có hệ thống kiểm soát tự động các thông số vận hành cốt lõi bao gồm nhiệt độ, áp suất (đối với thiết bị hấp) và thời gian duy trì nhiệt độ tối thiểu. Hiệu quả khử khuẩn: Quá trình xử lý phải đạt được mức độ bất hoạt vi sinh vật theo quy định (thông thường là giảm thiểu tối thiểu 4 log10 đến 6 log10 đối với các bào tử vi sinh vật chỉ thị). Kiểm soát ô nhiễm thứ cấp: Hệ thống phải được thiết kế kín, có bộ phận xử lý khí thải (màng lọc HEPA, bộ lọc carbon hoạt tính) và xử lý nước thải phát sinh từ quá trình ngưng tụ trước khi xả thải ra môi trường. Hiệu lực thi hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 55:2025/BNNMT đề ra lộ trình áp dụng bắt buộc đối với các thiết bị lắp đặt mới và các thiết bị đang vận hành hiện hữu nhằm đảm bảo tất cả các cơ sở y tế và đơn vị xử lý chất thải đạt chuẩn an toàn môi trường theo đúng quy định pháp luật hiện hành.