Hướng dẫn liên ngành 24/HDLN-BCA-BQP-BYT-BCT-BTC-VKSNDTC-TANDTC năm 2026 xử lý đối với hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ N2O do Bộ Công an - Bộ Quốc phòng - Bộ Y tế - Bộ Công Thương - Bộ Tài chính - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao ban hành

Tóm tắt mang tính tham khảo.

Giới thiệu chung về Hướng dẫn liên ngành 24/HDLN-BCA-BQP-BYT-BCT-BTC-VKSNDTC-TANDTC Hướng dẫn liên ngành số 24/HDLN-BCA-BQP-BYT-BCT-BTC-VKSNDTC-TANDTC ban hành năm 2026 là văn bản phối hợp quan trọng giữa các cơ quan tố tụng Trung ương và các Bộ, ngành liên quan nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ khí Dinitơ oxit (N2O - thường gọi là khí cười). Sự ra đời của văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tiễn trong việc xác định tính chất hành vi, áp dụng chế tài hành chính hoặc hình sự đối với các vi phạm liên quan đến loại hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh này. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1 - Điều 4) Nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của Hướng dẫn liên ngành tập trung vào việc định hình khung pháp lý và phạm vi phối hợp xử lý vi phạm: Phạm vi áp dụng: Hướng dẫn quy định về nguyên tắc phối hợp, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và đường lối xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật trong việc sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, vận chuyển, tàng trữ, chiết nạp, mua bán và sử dụng khí N2O sai quy định trên lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành bao gồm lực lượng Công an, Quân đội (Biên phòng, Cảnh sát biển), Y tế, Công Thương, Hải quan (Bộ Tài chính), Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân các cấp. Nguyên tắc phối hợp liên ngành: Đảm bảo sự chỉ đạo thống nhất, chặt chẽ, kịp thời và đúng quy định pháp luật. Quá trình xử lý phải kết hợp hài hòa giữa biện pháp hành chính và hình sự, tránh chồng chéo hoặc bỏ lọt tội phạm, đồng thời bảo vệ sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội. Phân định trách nhiệm của các cơ quan liên ngành trong quản lý và xử lý vi phạm Văn bản làm rõ vai trò chủ trì và phối hợp của từng cơ quan dựa trên chức năng quản lý nhà nước và thẩm quyền tố tụng: Bộ Công an: Chủ trì trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, phát hiện, điều tra các đường dây sản xuất, vận chuyển, tàng trữ, mua bán trái phép khí N2O quy mô lớn; phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ nhạy cảm (bar, vũ trường, karaoke) có biểu hiện kinh doanh "bóng cười" trái phép. Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển chủ trì, phối hợp kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, cửa khẩu, cảng biển nhằm ngăn chặn hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép khí N2O qua biên giới. Bộ Y tế: Quản lý chặt chẽ việc cấp phép, sử dụng N2O trong lĩnh vực y tế (như chất gây mê); hướng dẫn chuyên môn về tác hại của khí N2O đối với sức khỏe con người để làm căn cứ đánh giá tính chất nguy hiểm của hành vi vi phạm. Bộ Công Thương: Quản lý việc cấp phép sản xuất, kinh doanh khí N2O trong lĩnh vực công nghiệp; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành điều kiện kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Kiểm soát hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu khí N2O; kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thương mại, khai báo sai chủng loại hóa chất khi nhập khẩu. Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao: Hướng dẫn thống nhất việc áp dụng các điều luật của Bộ luật Hình sự để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng, đảm bảo việc truy tố, xét xử nghiêm minh, đúng pháp luật. Định hướng xử lý đối với các hành vi vi phạm cốt lõi Hướng dẫn liên ngành đặt ra các tiêu chí cụ thể để phân loại và xử lý hành vi vi phạm: Xử lý hành chính: Áp dụng đối với các hành vi kinh doanh không có giấy phép, không đúng địa điểm, không đảm bảo điều kiện an toàn về hóa chất, hoặc bán khí N2O cho các đối tượng sử dụng vào mục đích giải trí (sai mục đích cấp phép) nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Xử lý hình sự: Nghiên cứu áp dụng các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự (như Tội vi phạm quy định về quản lý chất độc, Tội buôn lậu, hoặc Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm) đối với các trường hợp cố ý vi phạm quy mô lớn, tái phạm, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng.