Công văn 1285/BTP-VP năm 2025 trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương gửi tới sau kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV do Bộ Tư pháp ban hành

Kính gửi: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Dương

Bộ Tư pháp nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương do Ban Dân nguyện, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (nay là Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội) chuyển đến theo Công văn số 18/BDN ngày 14/01/2025 với nội dung: “Trình Quốc hội xem xét sửa đổi Bộ luật Hình sự (BLHS) theo hướng quy định tăng hình phạt đến mức tử hình đối với hành vi bắt cóc trẻ em và mua bán người nhằm bảo đảm bảo tính răn đe, góp phần ngăn ngừa, phòng chống hiệu quả các loại tội phạm trên do hậu quả của hành vi này là cực kỳ nghiêm trọng và tàn ác đối với nạn nhân, gia đình và xã hội”. Sau khi nghiên cứu, Bộ Tư pháp xin trả lời như sau:

Để tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về hạn chế áp dụng hình phạt tử hình theo Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, BLHS năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, thận trọng và điều chỉnh theo hướng thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình. Theo đó, hình phạt này chỉ áp dụng đối với tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác (bao gồm các tội: sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh; khủng bố; các tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người; tội phạm chiến tranh). Hiện nay, hình phạt tử hình chỉ còn quy định đối với 18/314 tội danh thuộc 07/14 nhóm tội phạm trong BLHS, thể hiện rõ tinh thần cải cách tư pháp, đảm bảo tính nghiêm minh nhưng vẫn nhân đạo trong chính sách hình sự.

Liên quan đến hành vi bắt cóc trẻ em và mua bán người là những hành vi có tính chất nguy hiểm cho xã hội, hiện nay, pháp luật quy định chế tài xử lý hình sự - là chế tài nghiêm khắc nhất để xử lý đối với hành vi bắt cóc trẻ em và mua bán người. Theo đó, BLHS năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản tại Điều 169, Tội mua bán người tại Điều 150 và Tội mua bán người dưới 16 tuổi tại Điều 151. Về hình phạt áp dụng đối với tội bắt cóc trẻ em nhằm chiếm đoạt tài sản, BLHS quy định mức phạt tù tối thiểu là 02 năm và mức phạt tù tối đa là 20 năm (mức cao nhất của hình phạt tù có thời hạn) hoặc tù chung thân. Đối với người chuẩn bị phạm tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản cũng bị xử lý hình sự với mức phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Đối với tội mua bán người, trong đó có tội mua bán người dưới 16 tuổi, BLHS quy định mức phạt tù tối đa lên đến 20 năm (mức cao nhất của hình phạt tù có thời hạn) hoặc tù chung thân. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền, phạt quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Như vậy, mức hình phạt áp dụng đối với hành vi bắt cóc trẻ em và mua bán người hiện nay là đã nghiêm khắc, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa tội phạm. Trong thời gian tới, để quy định của BLHS ngày càng phù hợp với yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn thi hành quy định của BLHS để đề xuất hoàn thiện quy định về các tội danh này.

Trên đây là trả lời của Bộ Tư pháp đối với kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương, trân trọng gửi tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Dương./.