Chỉ thị 19/CT-UBND năm 2025 tăng cường các biện pháp cấp bách về kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn thành phố Hà Nội

Thời gian qua, quá trình đô thị hóa làm gia tăng khí thải, bụi từ giao thông, sản xuất, xây dựng…, gây suy giảm chất lượng môi trường không khí. Những ngày gần đây, thời tiết cực đoan (mây mù dày, nhiệt độ thấp, nghịch nhiệt) khiến chỉ số AQI của Thành phố ở mức “xấu” và “rất xấu”, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh tế - xã hội. Để khắc phục tình trạng ô nhiễm và thực hiện hiệu quả Kết luận số 244-KL/TW ngày 08/12/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TW, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành, đơn vị tiếp tục thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố tại văn bản số 6356/UBND-NNMT ngày 01/12/2025 và tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Triển khai các biện pháp khẩn cấp dưới sự điều phối của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với trường hợp môi trường không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng trên phạm vi liên vùng, liên tỉnh, xuyên biên giới. Chủ động tham mưu cho UBND Thành phố cơ chế phối hợp với các tỉnh, thành phố trong khu vực trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí liên vùng, liên tỉnh.

- Triển khai ngay việc kiểm tra toàn bộ các khu xử lý chất thải rắn; yêu cầu các đơn vị bảo đảm vận hành liên tục, không để phát tán bụi, mùi. Báo cáo kết quả hằng tuần trong tháng 12/2025.

- Giám sát các gói thầu duy trì vệ sinh môi trường theo phân cấp đảm bảo chất lượng vệ sinh tại các tuyến trọng điểm; yêu cầu các xã, phường có báo cáo kết quả hàng tháng. Chỉ đạo các đơn vị vệ sinh môi trường tăng cường phun sương dập bụi, tưới nước rửa đường.

- Phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền hình đăng tải thông tin hiện trạng, dự báo chất lượng môi trường không khí và các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí, thực hiện tuyên truyền hàng tuần.

2. Sở Xây dựng

- Tăng cường giám sát chặt chẽ, yêu cầu 100% các công trường thi công xây dựng phải có biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt (che chắn, rửa xe khi ra khỏi công trường, phun sương giảm bụi...); phế thải xây dựng dạng rời phải được bao phủ, che kín hoặc đóng túi kín tại nơi tập kết trong công trường và trong quá trình vận chuyển, đảm bảo không phát tán bụi ra môi trường; xây dựng hệ thống giám sát bụi (cảm biến, camera) tại 100% công trình có quy mô trên 01ha; hoàn thành trong tháng 12/2025.

- Hướng dẫn chủ đầu tư, nhà thầu các công trình xây dựng bố trí hệ thống  phun sương cố định giảm bụi tại khu dân cư tập trung (tại các tòa nhà cao tầng); Hoàn thành trong tháng 12/2025.

- Chủ trì, phối hợp với Công an Thành phố, UBND các xã, phường chủ động tổ chức ra quân để kiểm tra, xử lý các hoạt động xây dựng và giao thông vận tải trên địa bàn có nguy cơ gây phát tán bụi cao.

- Không cấp phép thi công đào lòng lề đường, vỉa hè (trừ các trường hợp xử lý sự cố khẩn cấp) trong giai đoạn cuối năm khi chất lượng không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng.

3. Công an Thành phố

- Tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm, công khai các trường hợp vi phạm: chở vật liệu xây dựng không che chắn, làm rơi vãi vật liệu; các hành vi đốt chất thải rắn công nghiệp, đốt rác thải sinh hoạt trái phép, không đúng quy định, đặc biệt là tại các làng nghề, làng có nghề.

- Sớm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với hệ thống camera an ninh, camera giám sát giao thông tích hợp AI để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi, đối tượng vi phạm.

4. Sở Y tế

- Phối hợp với các cơ quan truyền thông, báo chí và UBND các phường, xã khuyến cáo người dân (đặc biệt là người già, trẻ em, người có bệnh lý nền về hô hấp) hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời trong thời điểm VN_AQI ở mức cao để bảo vệ sức khỏe.

- Chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó bệnh tật, yêu cầu các cơ sở y tế trong nội thành và các khu vực có nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí có dự phòng về phương tiện, trang bị thiết bị để sẵn sàng ứng phó phục vụ Nhân dân trong trường hợp chất lượng môi trường không khí bị suy giảm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến đường hô hấp của nhiều người.

5. Sở Giáo dục và Đào tạo: Thông báo, hướng dẫn các trường học hạn chế các hoạt động ngoài trời cho học sinh trong các khung giờ và ngày có chất lượng không khí ở mức “Xấu” trở lên; tạm dừng hoặc điều chỉnh thời gian học tập của học sinh khi có cảnh báo ô nhiễm không khí nghiêm trọng của Sở Nông nghiệp và Môi trường.

6. Sở Dân tộc và Tôn giáo: Triển khai đợt cao điểm tuyên truyền, vận động các cơ sở tâm linh, tôn giáo, thờ tự và người dân hạn chế tình trạng đốt vàng mã; xây dựng kế hoạch, phương án tuyên truyền dài hạn nhằm thay đổi thói quen của người dân tiến tới chấm dứt việc đốt vàng mã.

7. Chủ tịch UBND các xã, phường

- Chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát các công trường xây dựng trên địa bàn, yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn đúng quy định; xử lý nghiêm: các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải không che chắn kỹ, làm rơi vãi ra đường; các hành vi đốt chất thải rắn sinh hoạt, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường.

- Căn cứ tình hình thực tiễn về mức độ ô nhiễm không khí trên địa bàn, chủ động chỉ đạo kịp thời các đơn vị vệ sinh môi trường: tăng cường tần suất quét đường, hút bụi; sử dụng xe chuyên dụng phun nước rửa đường, dập bụi tại các trục giao thông chính, cửa ngõ đô thị. Hoạt động rửa đường, hút bụi cần được ưu tiên thực hiện vào khung giờ thấp điểm (đêm và sáng sớm, trước 6h sáng hàng ngày) để đảm bảo hiệu quả, giảm nồng độ bụi tích tụ trước giờ cao điểm giao thông và tránh gây ùn tắc.

- Rà soát, quản lý chặt chẽ và tổ chức kiểm tra môi trường đối với các nguồn thải công nghiệp và hoạt động có công đoạn đốt tại các làng nghề, các cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn quản lý theo phân cấp; đặc biệt các cơ sở tái chế (làng có nghề); Hoàn thành trước ngày 15/12/2025.

- Tổ chức việc tổng vệ sinh môi trường định kỳ hàng tuần (Thứ 7, Chủ nhật) và nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường trên địa bàn. Huy động sự tham gia của cộng đồng dân cư cùng giám sát các hoạt động gây ô nhiễm trên địa bàn, nhằm kịp thời phản ánh đến các cơ quan chức năng để xử lý trong trường hợp phát hiện các hành vi vi phạm về phát thải bụi, khí thải.

- Chủ tịch UBND các phường, xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND Thành phố nếu để xảy ra tình trạng đốt rác, vàng mã, tập kết, đổ rác thải, phế thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn.

8. Đối với các cơ sở sản xuất có lưu lượng xả bụi, khí thải lưu lượng lớn ra môi trường và thuộc loại hình sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường:

- Rà soát, đảm bảo các hệ thống xử lý khí thải được vận hành, hoạt động hiệu quả, đạt hiệu suất cao trong thời điểm này; tuyệt đối không xả thải chưa qua xử lý ra môi trường trong mọi trường hợp; Hoàn thành trước ngày 31/12/2025.

- Tăng cường tần suất kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị nhằm không để xảy ra sự cố đối với hệ thống xử lý khí thải, công trình bảo vệ môi trường trong thời điểm không khí bị ô nhiễm.

- Căn cứ tình hình thực tiễn về mức độ ô nhiễm không khí, có phương án điều chỉnh giảm công suất hoạt động hoặc dời lịch các công đoạn sản xuất phát sinh nhiều bụi/khí thải (như thổi lò, khởi động lò, nghiền nguyên liệu...) sang thời điểm điều kiện thời tiết, khí hậu thuận lợi hơn.

- Đảm bảo số liệu quan trắc từ hệ thống quan trắc khí thải tự động được kết nối và truyền số liệu đầy đủ, liên tục về Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội để theo dõi, giám sát.

9. Đối với Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội và các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải:

Chủ động phối hợp với UBND các xã, phường thực hiện các biện pháp tăng cường vệ sinh môi trường, trong đó tăng cường tần suất thực hiện các hạng mục quét đường, hút bụi, rửa đường, phun sương dập bụi nhằm giảm nồng độ bụi đường tại các trục giao thông chính, cửa ngõ đô thị.

Yêu cầu các sở, ngành, UBND các quận, huyện, thị xã, xã, phường triển khai ngay từ ngày ban hành Chỉ thị; hoàn thành các nhiệm vụ cấp bách trong tháng 12/2025; báo cáo hằng tuần về Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố./.